این ضربالمثل قدیمی برای اشاره به افرادی به کار میرود که بسیار بیپول و تنگدست هستند. وقتی میگویند کسی “آفتابه لگن هفت دست، شام و ناهار هیچی”، یعنی این شخص آنقدر وضع مالی بدی دارد که نه تنها پول خورد و خوراکش را ندارد، بلکه حتی وسایل اولیه و ساده خانهاش مانند آفتابه و لگن هم آنقدر کهنه و پوسیده شدهاند که بارها آنها را تعمیر کرده است.
ریشه این مثل به گذشته برمیگردد که آفتابه و لگن از وسایل ضروری و روزمره هر خانهای بودند. وقتی این وسایل ساده و ارزان، آنقدر استفاده میشدند که هفت بار شکسته و دوباره به هم وصل میشدند، نشان میداد صاحب آن از خرید دوباره آنها هم عاجز است. در کنار این، اگر کسی پول خرید غذا برای شام و ناهار را هم نداشته باشد، بدیهی است که در فقر و تنگدستی مطلق به سر میبرد.
این عبارت به زبانی ساده بیان میکند که فرد مورد نظر در فقر کامل زندگی میکند و حتی از پس کوچکترین هزینههای زندگی هم برنمیآید.

در این نوشته، میخواهیم با هم معنی و مفهوم یکی از ضربالمثلهای کهن و پرمعنی ایرانی آشنا شویم. با ما همراه باشید.
معنی آفتابه لگن هفت دست، شام و ناهار هیچی چیست؟
۱- یعنی زندگی از نظر ظاهری خیلی شیک و مجلل است، ولی به بخشهای مهم و اصلی آن رسیدگی نمیشود. در واقع، بیشتر به چیزهای فرعی اهمیت داده میشود تا به اصل کار.
اطلاعات جامعتری در مورد این موضوع را در معنی ضرب المثل ” خانه خرس و بادیه مس “ پیدا کنید.
۲- معمولاً وقتی این ضربالمثل را به کار میبرند که میزبان خیلی به تشریفات و ظاهر میهمانی توجه کرده، ولی محتوای کارش چنگی به دل نمیزند.
برای گسترش دانش خود، مقاله معنی ضرب المثل ” از کاه کوه ساختن “ را مطالعه کنید.
ریشه و داستان ضرب المثل
در گذشته، رسم بود که پیش از خوردن غذا، میزبان برای مهمانان آفتابه و لگن میآورد تا دستهایشان را بشویند و سپس با یک حوله خشک کنند. گاهی برای اینکه مهمانان معطل نشوند، چند دست آفتابه و لگن میآوردند تا هرکس جداگانه بتواند دستهایش را تمیز کند. بعضی وقتها هم از سرویسهای بسیار زیبا و گرانقیمت استفاده میشد.
برای یادگیری پیشرفته، به معنی ضرب المثل ” یک سر داره هزار سودا “ مراجعه کنید.
اگر سوالاتی دارید، مقاله معنی ضرب المثل ” کفگیر به ته دیگ خورده ” + ریشه ضرب المثل به شما کمک خواهد کرد.
اگر به این موضوع علاقه دارید، حتماً معنی ضرب المثل ” آدم تنبل عقل چهل وزیر را دارد “ را بخوانید.
این موضوع را بهتر بشناسید با مطالعه تفاوت ضرب المثل و کنایه چیست؟.
برای گسترش دانش خود، به مقاله معنی ضرب المثل ” نمک در نمکدان شوری ندارد “ سر بزنید.
مهمانان با دیدن این ظروف مجلل فکر میکردند که حتماً غذای مفصلی برایشان تدارک دیدهاند. اما اگر برخلاف انتظارشان، غذای ساده یا کمکیفیتی سرو میشد، با خود میگفتند:
توصیه میکنیم این مطلب معنی ضرب المثل ” تا سه نشه بازی نشه “ را حتماً بخوانید.
یعنی اینقدر به آفتابه و لگن اهمیت دادهاند، اما به غذایی که جلوی مهمان میگذارند توجهی نکردهاند!
اگر به این موضوع علاقه دارید، معنی ضرب المثل ” شیر که پیر میشه بازیچه شغال میشه “ را از دست ندهید.
بیشتر بخوان: ضربالمثل با آفتابه
اختصاصی-مدیر تولز
