موسیقی و ریتم رابطه نزدیکی با حرکت دارند. وقتی کودکان فعالیتهایی را انجام میدهند که موسیقی و حرکت را با هم ترکیب میکند، بهتر میتوانند بدن خود را بشناسند و کنترل بهتری روی حرکات خود داشته باشند. در این نوشته از وبلاگ مدیر تولز، با ما همراه شوید تا به بررسی این ارتباط بین موسیقی و هماهنگی بدنی کودکان بپردازیم.
موسیقی چطور باعث هماهنگی حرکتی میشود؟
نواختن ساز، رقصیدن، کف زدن و هماهنگ کردن پاها با ریتم موسیقی، همگی از فعالیتهای مرتبط با موسیقی و حرکت هستند. این کارها به رشد هوش جسمانی کودک کمک میکنند، آگاهی او از چگونگی انجام حرکات مختلف را بالا میبرند و هماهنگی بین اعضای بدنش را تقویت میکنند.
فعالیتهای موسیقی و حرکت، حواس کودکان را نیز بیدار میکنند. بچهها بسته به سنی که دارند، با شنیدن موسیقی واکنشهای جسمی متفاوتی از خود نشان میدهند. همچنین، حرکت کردن همراه با موسیقی، درک کودکان از فضای اطراف را بیشتر میکند و به آنها کمک میکند تا بتوانند به خوبی در محیط خود جابهجا شوند.
نوزادان وقتی با موسیقی حرکت میکنند، حس لامسه خود را تقویت مینمایند. کودکان پیشدبستانی نیز با نواختن سازهای مختلف، مهارتهای حرکتی ظریف را یاد میگیرند و به این ترتیب، برای کارهایی مثل نوشتن و استفاده از ابزار در دوران دبستان آماده میشوند.
موسیقی و هماهنگی حرکتی در سنین مختلف
کودکان حتی قبل از به دنیا آمدن و در دوران جنینی هم به صداهای موسیقی واکنش دارند. در سال اول زندگی، معمولاً بچهها به شکل کامل و فعالی نمیرقصند، اما ممکن است با شنیدن موسیقی، بدن خود را به آرامی تکان دهند یا سرشان را حرکت دهند. همچنین نوزادان دوست دارند در آغوش والدین باشند و با ریتم موسیقی به آرامی تاب بخورند. این رفتار، یکی از نخستین نشانههای درک موسیقی و هماهنگی بین حرکت و شنیدن است.
در فاصله سنی یک تا سه سال، کودکان بیش از هر زمان دیگری آماده حرکت و بازی با موسیقی هستند. در این دوره، آنها برای اولین بار شروع به رقصیدن، کف زدن و جنبوجوش فعال در پاسخ به موسیقی میکنند. از طرفی در همین سن، مهارتهای حرکتی مانند راه رفتن، پریدن و حفظ تعادل نیز در حال رشد است؛ بنابراین ترکیب موسیقی با حرکت، تأثیر بسیار خوبی بر رشد آنها دارد.
در سنین ۳ تا ۵ سالگی، بچهها از نظر خلاقیت و توانایی انجام فعالیتهای موسیقی پیشرفت بیشتری میکنند. آنها میتوانند دستورالعملهای کمی پیچیدهتر را اجرا کنند، در گروههای کوچک برقصند، در خواندن جمعی شرکت کنند و حتی با سازهای ساده، نواختن را تجربه کنند.
چند پیشنهاد برای تقویت هماهنگی حرکتی کودک با موسیقی
۱. کودک خود را در بغل بگیرید و به نرمی و هماهنگ با یک ریتم، او را تکان دهید.
۲. برای فرزندتان ترانههای مخصوص کودکان پخش کنید و از او دعوت کنید تا با کف زدن یا ضربه زدن پاهایش به زمین، همراه با آهنگ شود.
۳. موسیقیهای شاد پخش کنید و به بچههای کوچک اجازه دهید هرطور دوست دارند برقصند و وقتی آهنگ قطع شد، حرکتشان را متوقف کنند.
۴. بچههای در سن پیشدبستانی را در کلاسهای موسیقی مخصوص کودکان نامنویسی کنید تا بتوانند نواختن سازهای سادهای مانند فلوت و بلز را یاد بگیرند.
۵. از کودکان ۱۸ تا ۲۴ ماهه بخواهید روبروی آینه برقصند و خودشان را حرکت دهند. در این سن، بچهها مجذوب تصویر خود در آینه میشوند و میتوانند با مشاهده حرکات بدنشان، شناخت بهتری از خود پیدا کنند.