گاهی اوقات برای بیان این موضوع که کسی بدون داشتن اطلاعات کافی یا بدون بررسی دقیق، در مورد چیزی اظهارنظر میکند، از ضربالمثل “چشم بسته غیب میگوید” استفاده میکنیم.
این مثل اشاره به کسی دارد که مانند یک غیبگو، اما با چشمان بسته، حرف میزند. یعنی به جای آنکه واقعیت را ببیند و بر اساس شواهد صحبت کند، تنها با حدس و گمان و بدون دانش لازم، نظری میدهد یا قضاوتی میکند.
در زندگی روزمره، این ضربالمثل معمولاً برای افرادی به کار میرود که عجولانه و بدون تفکر، در مورد مسائل مختلف اظهارنظر میکنند. این مثل به ما یادآوری میکند که قبل از قضاوت یا تصمیمگیری، باید اطلاعات کافی جمع کنیم و با چشم باز و آگاهی عمل کنیم، نه با چشمان بسته و تنها بر اساس حدس.
اگر به این موضوع علاقه دارید، حتماً معنی ضرب المثل ” وقت گل نی “ را بخوانید.
در این نوشته، میخواهیم معنی، پیشینه و مفهوم اصلی یک ضربالمثل کهن ایرانی را بررسی کنیم. در ادامه با ما همراه باشید.
توصیه میکنیم این مطلب معنی ضرب المثل ” جنگ زرگری ” + داستان را حتماً بخوانید.
چشم بسته غیب می گوید کنایه از چیست؟
1- غیب به دنیایی گفته میشود که از دید ما پنهان است و با چشم و گوش و دیگر حسهای خود نمیتوانیم آن را ببینیم یا درک کنیم. در زبان عربی، به هر چیز پنهان و نادیده «غیب» میگویند؛ مثلاً وقتی خورشید غروب میکند، میگویند: «غابت الشمس» یعنی خورشید از دیدرس پنهان شد.
حالا که تقریباً میدانیم غیب چه معنایی دارد، بهتر متوجه میشویم وقتی گفته میشود یک عالم بزرگوار یا امامان از غیب آگاه بودند، منظور چیست. یعنی آنها چیزهایی از جهان ماورای طبیعت میدانستند که برای ما ناپیدا و ناشناخته است.
2- اگر بخواهیم این ضربالمثل را به شکل ظاهری معنا کنیم، یعنی کسی میتواند از غیب حرف بزند؛ اما در واقع این طور استفاده نمیشود. معنای کنایی آن این است: وقتی کسی چیزی را به دیگران خبر میدهد که کاملاً واضح و روشن است و همه از قبل آن را میدانند، اما خودش فکر میکند خبر تازهای آورده است!
در چنین مواقعی، به شوخی یا برای کنایه به او میگوییم: «چشم بسته غیب میگویی؟ این را که خودمان میدانستیم!»
بیشتر بخوانید: ضرب المثل با کلمه چشم
اختصاصی-مدیر تولز