یک ضرب المثل قدیمی و پرمعنی وجود دارد که میگوید: “آدم عاقل از یک سوراخ دوبار گزیده نمیشود.”
معنای این سخن این است که یک فرد دانا و هوشیار، پس از اینکه یک بار به خاطر اشتباه یا بیاحتیاطی خودش آسیب دید و ضرر کرد، دیگر اجازه نمیدهد همان اشتباه را دوباره تکرار کند. او از تجربهٔ اول خود درس میگیرد و راهش را تصحیح میکند.
برای گسترش دانش خود، مقاله معنی ضرب المثل ” تنبل نرو به سایه، سایه خودش میایه “ را مطالعه کنید.
مثلاً اگر کسی یک بار به دلیل اعتماد کردن به یک فرد کلاهبردار، پولش را از دست بدهد، یک شخص عاقل دیگر برای بار دوم به همان شخص اعتماد نمیکند و خود را در معرض همان خطر قرار نمیدهد.
این مثل به ما یادآوری میکند که عقل و خرد به ما این توانایی را میدهد که از گذشته بیاموزیم و از تکرار اشتباهات قبلی خودداری کنیم.
در این نوشته، با مفهوم و معنای واقعی این ضربالمثل کهن ایرانی آشنا خواهید شد. با ما در مدیر تولز همراه باشید.
برای گسترش دانش خود، به مقاله معنی ضرب المثل ” نابینا به کار خویش بیناست “ سر بزنید.
معنی آدم عاقل از یک سوراخ دوبار گزیده نمی شود
آدم عاقل اشتباهش را دوباره تکرار نمیکند.
معنای سادهی این ضربالمثل این است که اگر یک آدم دانا یک بار از سوراخ یک حیوان موذی گزیده شود، دیگر نزدیک آن نمیرود. اما یک فرد نادان دوباره کنار آن مینشیند و باز هم گزیده میشود.
انسانهای خردمند هیچوقت اشتباهات گذشته را تکرار نمیکنند، بلکه از آنها درس میگیرند و به تجربههای خود اضافه میکنند.
حدیث مومن از یک سوراخ دوبار گزیده نمی شود
این روایت از پیامبر اکرم ـ صلّی الله علیه و آله ـ پس از پایان جنگ احد نقل شده است. داستان اصلی، همانطور که شیخ طوسی در کتاب الخلاف بیان کرده، به این شرح است:
مقاله معنی ضرب المثل ” آن چه بر خود نمی پسندی بر دیگران هم نپسند “ حاوی اطلاعات جامعی است.
در این مقاله معنی ضرب المثل ” یک لحظه غفلت، یک عمر پشیمانی ” + داستان اطلاعات مفیدی آمده است.
توصیه میکنیم حتماً مقاله معنی ضرب المثل ” ریش در آسیاب سفید کردن “ را مطالعه کنید.
روایت شده که “اباعزة الجمحی” در جنگ بدر اسیر شد. او به پیامبر گفت: من فردی نیازمند و دارای خانوادهام، بر من منت بگذار و مرا آزاد کن. پیامبر نیز او را با این شرط که دیگر به جنگ بازنگردد، آزاد کرد. اما او به مکه رفت و گفت: من محمد را فریب دادم. سپس در جنگ احد دوباره به میدان جنگ آمد. پیامبر خدا دعا کرد که او نجات نیابد. دوباره اسیر شد و گفت: من خانواده دارم، بر من منت بگذار. پیامبر ـ صلّی الله علیه و آله ـ فرمود: آیا تو را آزاد کنم تا به مکه برگردی و در جمع قریش بگویی: من دو بار محمد را فریب دادم؟! مومن از یک سوراخ دو بار گزیده نمیشود. سپس آن حضرت ـ صلّی الله علیه و آله ـ او را با دست مبارک خود اعدام کرد.
این موضوع را بهتر بشناسید با مطالعه معنی ضرب المثل ” آب دریا به دهن سگ نجس نمی شود “.
ترجمه:
ابو عزه الجمحی در جنگ بدر به اسارت مسلمانان درآمد. او به پیامبر اکرم گفت: من خانوادهدارم و مسئولیت سنگینی بر دوش دارم؛ لطفاً به من بخشش کن و آزادم کن. پیامبر نیز او را به این شرط که دیگر با مسلمانان نجنگد، آزاد کردند.
اگر سوالاتی دارید، مقاله معنی ضرب المثل ” شتر با بارش گم می شود “ به شما کمک خواهد کرد.
اما ابو عزه پس از بازگشت به مکه، به مسخره گفت: من محمد را فریب دادم! سپس در جنگ احد، دوباره در صف دشمنان اسلام حاضر شد. پیامبر در آن جنگ دعا کردند که او فرار نکند و بار دیگر اسیر شد.
در صورت علاقهمندی، مطلب معنی ضرب المثل ” قطره قطره جمع گردد وانگهی دریا شود “ را از دست ندهید.
برای درک عمیقتر این موضوع، مطلب معنی ضرب المثل ” شیر تو شیر شدن “ را بخوانید.
این بار هم ابو عزه نزد پیامبر آمد و همان درخواست پیشین را تکرار کرد که من صاحب عیال و فرزندم، مرا رها کن. اما این بار رسول خدا فرمودند: آیا تو را آزاد کنم تا به مکه برگردی و بگویی که دوبار محمد را فریفتی؟ سپس افزودند: «مؤمن از یک سوراخ دو بار گزیده نمیشود.» در پایان، پیامبر خودشان او را مجازات کردند.
این روایت با تفاوتهای جزویی در الفاظ، در منابع معتبر دیگر نیز نقل شده است. با توجه به اینکه جنگ احد در سال سوم هجرت رخ داده، این سخن حضرت نیز مربوط به همان سال است. همچنین نقل این روایت در کتابهای معتبر روایی، نشان از درستی سند آن دارد.
[1] . طوسی، الخلاف، موسسه نشر اسلامی، چاپ اول، ج4، ص193.
برای گسترش دانش خود، به مقاله معنی ضرب المثل ” بادمجان بم آفت ندارد “ سر بزنید.
برای اطلاعات بیشتر، به مقاله معنی ضرب المثل ” در بیابان لنگه کفش نعمت است “ مراجعه کنید.
**ضربالمثل: عاقل تکیه به دیوار شکسته نمیکند.**
برای مطالعه بیشتر، به معنی ضرب المثل ” بگذار در کوزه آبش را بخور “ سری سر بزنید.