این نوشته با الهام از یک مقاله در وبسایت موسسه مهاجرتی گوتوتی آر تهیه شده است.
هوش مصنوعی کلمهای است که برای بسیاری از ما، تصویر رباتهای ساخته دست بشر را زنده میکند؛ موجوداتی که برای کمک به ما طراحی شدهاند و شاید روزی جای انسانها را بگیرند. شاید این تصور، تحت تأثیر فیلمهای علمی-تخیلی شکل گرفته باشد، اما این ایده کاملاً غیرواقعی نیست. در واقع، این موضوع امروزه به یکی از نگرانیهای اصلی دانشمندان و افراد سرشناسی مانند استیون هاوکینگ و ایلان ماسک تبدیل شده است.
آیا هوش مصنوعی در آینده به دشمن اصلی انسان تبدیل خواهد شد؟ آیا آینده نسل بشر در خطر است؟ آیا همانطور که هاوکينگ گفته، تکامل کامل هوش مصنوعی میتواند به معنای پایان نژاد انسان باشد؟ در این مقاله میخواهیم به این پرسشها پاسخ دهیم.
در واقع، هوش مصنوعی تقلیدی از هوش انسان برای کامپیوترهاست. مقصود از هوش مصنوعی، ماشینی است که طوری برنامهریزی شده که مانند یک انسان فکر کند و قادر به تقلید از رفتارهای انسان باشد.
با وجود تمام هشدارهایی که درباره آینده هوش مصنوعی وجود دارد، این فناوری جدید به یکی از موضوعات داغ دنیای ما تبدیل شده و الگوریتمهای آن بسیاری از فعالیتهای انسانی را در بر میگیرد. کاربردهای گوناگون هوش مصنوعی، ابعاد مختلف زندگی ما از جمله آموزش، پزشکی، بانکداری، امنیت، فناوری مالی (فینتک) و حتی حیطههای هنری مانند ساخت موسیقی و طراحی لوگو را شامل میشود. همچنین در دنیای کسبوکار، از تولید محتوا گرفته تا بازاریابی دیجیتال و … از هوش مصنوعی استفاده میشود.
علاوه بر این، هوش مصنوعی و فناوری بلاکچین، دو حوزه نوآورانه هستند که همکاری بین آنها میتواند توانایی زیادی برای حل بسیاری از چالشهای بشر ایجاد کند. از سوی دیگر، APIهای هوش مصنوعی این امکان را فراهم کردهاند که افراد بدون نیاز به داشتن دانش تخصصی درباره الگوریتمهای پیچیده، از قابلیتهای این فناوری استفاده کنند. همچنین بسیاری از ابزارهای هوش مصنوعی به صورت رایگان در دسترس کاربران قرار دارند؛ مانند ابزارهای هوش مصنوعی گوگل یا نرمافزارهای تولید تصویر.
آنچه در ادامه میخوانید:
* زمینههای مختلف هوش مصنوعی
* آینده هوش مصنوعی و تحولات آن
* یک انقلاب در هوش مصنوعی؛ ربات سوفیا
* نمایش تراشه خوانش مغز توسط ایلان ماسک
* تراشهای به اندازه یک سکه که در مغز یک خوک کار گذاشته شد
* روش نصب تراشه در مغز
* آیا هوش مصنوعی بشریت را از بین خواهد برد؟
* نخستین خطر
* دومین خطر
* سریالهای جنجالی با موضوع هوش مصنوعی
* هوش مصنوعی؛ افق تازهای پیش روی کشورهای جهان
توصیه میشود به مطالعه مقاله بهترین کلاس و ابزارهای هوش مصنوعی برای کودکان ادامه دهید.
شاخه های هوش مصنوعی
هوش مصنوعی یک زمینه بسیار بزرگ و متنوع است که شامل بخشهای مختلفی میشود. برخی از مهمترین شاخههای آن عبارتاند از:
**یادگیری ماشینی**: در این شاخه، کامپیوترها یاد میگیرند که چگونه دادهها را درک کنند، پردازش کنند و از آنها برای حل مسائل واقعی استفاده نمایند.
**یادگیری عمیق**: این بخش، نوع پیشرفتهتری از یادگیری ماشینی است که برای بررسی دادههای بسیار حجیم و پیچیده به کار میرود.
**پردازش زبان طبیعی**: در این حوزه، کامپیوترها زبان انسانها را تحلیل میکنند تا اطلاعات مفیدی برای پیشبرد کسبوکارها به دست آورند.
مثلاً توئیتر از این فناوری برای حذف محتوای مرتبط با تروریسم استفاده میکند.
آمازون نیز نظرات مشتریان را بررسی کرده و سرویسهای خود را بر اساس آنها بهبود میبخشد.
**رباتیک**: رباتهایی که از هوش مصنوعی بهره میبرند، میتوانند در محیطهای روزمره کارهای معناداری انجام دهند.
ربات سوفیا، که شبیه انسان است، نمونهای مشهور از این نوع رباتها به شمار میرود.
**سیستمهای متخصص**: این سیستمها در زمینههای گوناگونی مانند مدیریت اطلاعات، پزشکی، تحلیل وام، شناسایی ویروس و موارد مشابه تخصص دارند.
**منطق فازی**: از منطق فازی در حوزههایی مانند پزشکی، که نیازمند تصمیمگیری است، استفاده میشود.
همچنین در جعبه دندههای خودکار و سیستمهای پارک خودرو نیز کاربرد دارد.
آینده هوش مصنوعی و پیشرفتهای آن
جهان امروز شاهد این است که شرکتهای نوپا در حوزه هوش مصنوعی، از ایدههای این فناوری برای ساخت رباتهایی استفاده میکنند که میتوانند به صورت خودکار کار کنند و محیط اطراف خود را درک کرده و در آن حرکت کنند. این موضوع به خوبی نشان میدهد که چه ارتباط طبیعی بین رباتیک و هوش مصنوعی وجود دارد. در واقع، هوش مصنوعی یکی از ابزارهای مهمی است که در ساخت رباتها به کار میرود. همچنین، پیشرفت هوش مصنوعی باعث شده رباتها در زمینههای تازهای مانند خودروهای بدون راننده، رباتهای پیک موتوری و رباتهای معلم نیز ظاهر شوند.
انقلابی در هوش مصنوعی؛ ربات سوفیا
شرکت هنسون رباتیکس تحول بزرگی در زمینه هوش مصنوعی ایجاد کرده و یک ربات به نام سوفیا ساخته که قابلیتهای فوقالعادهای دارد. این ربات میتواند بسیاری از کارها را شبیه به انسان انجام دهد و به همین دلیل به عنوان نخستین رباتی که شهروند یک کشور شناخته شده، معروف است. سوفیا فیلم تماشا میکند، میخندد، به محل کار میرود و یک زندگی اجتماعی مستقل برای خودش دارد.
مطالب پیشنهادی: هوش مصنوعی چه شغلهایی را جایگزین خواهد کرد؟
رونمایی ایلان ماسک از تراشه خوانش مغز
چند وقت پیش، ایلان ماسک، رئیس شرکت تسلا، از یک فناوری جدید به نام «نورالینک» پردهبرداری کرد. این فناوری در واقع یک رابط بین مغز و کامپیوتر است.
این دستگاه که اندازهای تقریباً به کوچکی یک سکه دارد، در مغز یک خوک کار گذاشته و آزمایش شد.
به گفته او، این تراشه نشاندهنده یک گام بزرگ در استفاده از فناوری برای درمان و بهبود بیماریهای مربوط به مغز و اعصاب در انسانهاست.
تراشه کارگذاشتهشده در مغز خوک که به اندازه یک سکه است
این خوک که اسمش گرترود است، یک تراشه بسیار کوچک به اندازه یک سکه در مغزش دارد. این تراشه سیگنالهای بیسیم ارسال میکند که فعالیت سلولهای عصبی در بینی او را هنگام جستوجوی غذا نشان میدهد. آقای ماسک توضیح داد که این تراشه قابل خارج شدن از مغز است. او خوک دیگری به نام «دوروتی» را نیز معرفی کرد و گفت که قبلاً یک تراشه در مغز او کار گذاشته شده بود، اما بعداً آن را بیرون آوردهاند.
این دستگاه با ۱۰۲۴ الکترود نازک که درون مغز قرار گرفتهاند، در ارتباط است و اطلاعات را از طریق بلوتوث به یک کامپیوتر خارجی میفرستد. در مراسم رونمایی، عملکرد این تراشه روی یک خوک آزمایش شد و فعالیت سلولهای مغز آن به کامپیوتر منتقل گردید. ایلان ماسک گفت که در مرحله اول، از این فناوری برای اهداف پزشکی و کمک به بیماران مبتلا به آسیبهای مغزی، نخاعی یا بیماریهای ارثی استفاده خواهد شد.
نحوه کارگذاری تراشه در مغز
در این پروژه تحقیقاتی، تراشه طراحی شده از طریق فناوری بلوتوث به یک شبکه کامپیوتری خارجی متصل میشود و در طول شب نیز شارژ میگردد. ابعاد این تراشه ۲۳ میلیمتر قطر و ۸ میلیمتر ضخامت است. به گفته محققان، تراشه گرد ساخت شرکت نورولینک را میتوان طی یک عمل جراحی ساده در مغز قرار داد، بدون اینکه هیچ اثری از آن روی سر باقی بماند.
آیا هوش مصنوعی بشر را نابود می کند؟
این روزها نگرانیهای زیادی درباره هوش مصنوعی بین دانشمندان، کارشناسان فناوری و مراکز علمی مختلف دیده میشود. این موضوع حتی در سالهای اخیر به سوژه فیلمهای زیادی تبدیل شده است. فیلمهایی مانند ترمیناتور، ماتریکس و بلید رانر که در همه آنها انسانهایی ضعیف در مقابل یک دشمن قدرتمند و ترسناک با منشأ هوش مصنوعی قرار میگیرند. به طور کلی، هوش مصنوعی میتواند در دو زمینه اصلی برای ما خطرآفرین باشد:
خطر اول
در مواقعی که از هوش مصنوعی برای انجام کارهای خطرناک و مخرب استفاده میشود، شاهد یک مشکل بزرگ خواهیم بود. به عنوان مثال، رباتها و سلاحهای خودکاری که برای آسیب رساندن یا کشتن انسانها طراحی شدهاند. این نوع سلاحها به راحتی و با فشار یک دکمه خاموش نمیشوند، زیرا کشورها و شرکتهای سازنده آنها معمولاً تمایلی ندارند که محصولاتشان به سادگی از کار بیفتد.
متخصصانی که درباره آینده هوش مصنوعی تحقیق میکنند، اخیراً پیشبینی کردهاند که در ۵۰ تا ۱۰۰ سال آینده، هوش مصنوعی ممکن است اطلاعات بیشتری نسبت به کل جمعیت کره زمین در اختیار داشته باشد.
هوش مصنوعی نه نسبت به انسانها احساس تنفر دارد و نه علاقه؛ از نظر آن، انسانها از اتم ساخته شدهاند و هوش مصنوعی میتواند از همین اتمها برای هدفهای کاملاً متفاوتی استفاده کند.
خطر دوم
یک سیستم هوش مصنوعی برای انجام یک کار مفید و سودمند برنامهریزی میشود، اما در مسیر انجام آن کار، عملی مخرب و زیانبار انجام میدهد.
اگر روزی ماشینها به سطحی از هوش برسند که از هوش انسان پیشی بگیرد، چه خواهد شد؟ آیا این موجودات مصنوعی تلاش خواهند کرد که ما را نابود کنند، یا این که به یاری انسان خواهند شتافت؟
هوش مصنوعی روزبهروز در حال باهوشتر شدن است. پژوهشها نشان میدهد که احتمالاً در همین قرن، هوش کامپیوترها به پای هوش انسان خواهد رسید و سپس از آن فراتر خواهد رفت. به نظر میرسد که هوش ماشینی باید آخرین اختراع بزرگی باشد که انسانها اقدام به ساختن آن میکنند. من به عنوان یک فیلمسوف و کارشناس فناوری، از شما دعوت میکنم که درباره دنیایی که در حال ساختن آن هستیم، کمی عمیقتر بیندیشید. لازم است در مسیر توسعه ماشینهای هوشمند و متفکر، نهایت دقت و احتیاط را به خرج دهیم.
سریالهای جنجالی ساختهشده با موضوع هوش مصنوعی
تصاویر سریالهای مربوط به هوش مصنوعی
وستورلد (Westworld) – ساخت آمریکا (از ۲۰۱۶ تاکنون) – امتیاز: ۸.۷
بلک میرور (Black Mirror) – ساخت آمریکا (از ۲۰۱۱ تاکنون) – امتیاز: ۸.۸
آقای ربات (Mr. Robot) – ساخت آمریکا (۲۰۱۹-۲۰۱۵) – امتیاز: ۸.۶
هیومنز (Humans) – ساخت آمریکا (۲۰۱۸-۲۰۱۵) – امتیاز: ۸
در پایان فصل اول سریال وستورلد، دلورس موفق میشود معمای هزارتو را حل کند و از برنارد در مورد آن سؤال میپرسد. برنارد در پاسخ به او میگوید: «تو یک ربات نیستی، تو انسانی.»
منظور برنارد این بود که دلورس فقط یک ماشین بیاحساس نیست، بلکه دارای آگاهی و درک است.
بدون شک، دیدگاههای مختلفی درباره آینده وجود دارد. اگر از هوش مصنوعی به درستی استفاده شود، نه تنها تهدیدکننده نیست، بلکه میتواند کمک بزرگی برای انسانها باشد. با این حال، دانشمندانی مانند استیون هاوکینگ، استیو وازنیاک و بسیاری از متخصصان علوم کامپیوتر معتقدند که هوش مصنوعی میتواند خطرناک باشد و باید نسبت به آن احتیاط کرد.
نظر شما در این باره چیست؟ آن را با ما به اشتراک بگذارید.
یکی از جالبترین و در عین حال نگرانکنندهترین کاربردهای هوش مصنوعی، ظهور «نمایندگان هوش مصنوعی» است. این عوامل هوشمند میتوانند با بررسی اطلاعات، یادگیری پیوسته و انجام خودکار کارها، تغییرات بزرگی در صنایع مختلف ایجاد کنند. از مدیریت چتباتهای پیشرفته تا بهبود فرآیندهای تجاری، نمایندگان هوش مصنوعی هر روز باهوشتر میشوند. البته همانطور که قبلاً اشاره شد، این فناوری نیازمند نظارت و رعایت اصول اخلاقی است. اگر میخواهید با جزئیات بیشتری درباره عملکرد این نمایندگان آشنا شوید، مقاله «۰ تا ۱۰۰ نماینده هوش مصنوعی» را مطالعه کنید.
هوش مصنوعی؛ افق جدید پیش روی کشورها
هوش مصنوعی یک دگرگونی بزرگ در دنیای فناوریهای جدید به شمار میرود و آیندهای تازه را پیش روی زندگی انسانها گشوده است. این پیشرفت، رقابتی شدید و پیچیده میان کشورهای مختلف جهان مانند آلمان، کانادا و کشورهای خاورمیانه به وجود آورده است. در آینده، جابجایی نیروی کار به این کشورها نیز تغییرات مهمی را تجربه خواهد کرد.
کشورهای صنعتی مهمی مانند آمریکا، آلمان، انگلیس، چین و ژاپن نقش پررنگی در این زمینه دارند. چین ادعا کرده که تا سال ۲۰۳۰ میلادی، پیشروی جهانی در حوزه هوش مصنوعی خواهد شد. این ادعا از سوی دیگر کشورهای صنعتی جدی گرفته شده و آنها تلاش میکنند در این رقابت عقب نمانند.
با این حال، دیگر کشورهای خاورمیانه هم میکوشند از این رقابت جا نمانند و برای خود جایگاهی در این عرصه پیدا کنند.
مطالب پیشنهادی: اپلیکیشنهای هوش مصنوعی، چگونه از هوش مصنوعی استفاده کنیم