خط بریل یک روش خواندن و نوشتن است که افراد نابینا و کمبینا از آن استفاده میکنند. این خط از نقاط برجسته تشکیل شده که با لمس کردن نوک انگشتان قابل تشخیص است.
هر کاراکتر در خط بریل، یک «سلول» نامیده میشود. هر سلول میتواند تا شش نقطه داشته باشد که در دو ستون و سه ردیف کنار هم قرار میگیرند. با تغییر ترکیب این نقطهها، حروف، اعداد، علائم نگارشی و حتی نمادهای علمی و موسیقی ساخته میشوند.
این سیستم را لوئی بریل، که خود نابینا بود، در فرانسه اختراع کرد. پیش از او، روشهایی برای خواندن نابینایان وجود داشت، اما بسیار پیچیده و سخت بودند. ایده بریل از یک کد نظامی که برای خواندن در شب استفاده میشد، الهام گرفته شد.
امروزه خط بریل به بسیاری از زبانهای دنیا از جمله فارسی، عربی و انگلیسی تطبیق داده شده است. این خط روی کاغذهای مخصوص، صفحه نمایش رایانهها و حتی روی تابلوهای عمومی چاپ میشود و به افراد نابینا این امکان را میدهد که به طور مستقل مطالعه کنند، یاد بگیرند و با دنیای اطراف ارتباط برقرار کنند. خط بریل کلیدی برای دسترسی به دانش و استقلال است.
در گذشته، خواندن و نوشتن برای افراد نابینا غیرممکن بود. دلیلش این بود که هیچ الفبا یا روش مناسبی برای آموزش به آنها وجود نداشت و در نتیجه، بسیاری از نابینایان مجبور بودند تمام عمر خود را بدون سواد بگذرانند.
در جوامعی که تحت تأثیر مسیحیت بودند نیز به دلیل کمتوجهی به حقوق افراد دارای معلولیت، آموزش به نابینایان بسیار دیر آغاز شد. در طول سالها، افراد زیادی سعی کردند روشها و الفباهای مختلفی برای آموزش نابینایان ابداع کنند. بعضی از این تلاشها موفق بود و بعضی دیگر نتیجهای نداشت. در نهایت، پس از گذشت زمان، خطی جهانی برای نابینایان ایجاد شد که امروزه امکان سوادآموزی را برای آنها فراهم کرده است.
تاریخچه خط بریل
تاریخچه آموزش نابینایان به حدود ۱۶۰۰ سال پیش برمیگردد. در آن زمان، یک قدیس به نام دیدیموس، افراد نابینا را جمع میکرد و کتابهای مقدس عهدین را به شکل شفاهی به آنها یاد میداد.
بعد از او، حدود ۵۰۰ سال پیش، فردی به نام لوکاس یک الفبای چوبی برای نابینایان ساخت. در دنیای اسلام هم کوششهایی برای طراحی خط مناسب نابینایان انجام شد. برای مثال، جامع الزهر که مجموعهای از مدارس اهل سنت در سوریه بود، در سال ۶۰۳ قمری (برابر ۱۳۰۶ خورشیدی) شروع به پذیرش و آموزش افراد نابینا کرد.
اما خطی که امروزه به عنوان الفبای نابینایان شناخته میشود، در سال ۱۸۲۵ میلادی توسط لوئی بریل ابداع شد. لوئی در سال ۱۸۰۹ در پاریس متولد شد. پدرش چرمدوز بود و لوئی دوست داشت شغل پدر را ادامه دهد، اما وقتی فقط سه سال داشت، در کارگاه با یک درفش به چشمش آسیب جدی وارد شد و بینایی یک چشمش را از دست داد. کمکم عفونت به چشم دیگرش هم سرایت کرد و در نهایت بینایی هر دو چشمش را از دست داد.
لوئی پسر باهوشی بود و با کمک پدر و مادرش توانست خط معمولی را به شکل برجسته یاد بگیرد. اما یادگیری این خط برای کودکان نابینا بسیار سخت بود. همین موضوع باعث شد لوئی از همان کودکی به فکر ایجاد یک خط سادهتر برای نابینایان بیفتد و تمام تلاشش را برای این کار بکند. سرانجام وقتی ۱۵ ساله بود، خطی که طراحی کرده بود تقریباً کامل شد. مدیر مدرسه نابینایان از این ابداع بسیار خوشش آمد و از همان زمان به شکل غیررسمی تدریس آن را در مدرسه شروع کرد. در ۱۶ سالگی، خط لوئی به طور کامل آماده شد و در دسترس همه نابینایان قرار گرفت.
در اینجا میتوانید اطلاعات کاملتری درباره تحقیق در مورد درخت سپیدار بیابید.
متأسفانه این خط در ابتدا با انتقادهای زیادی روبرو شد و کسی آن را نپذیرفت. لوئی بریل در ۴۳ سالگی و در سال ۱۸۵۲ به دلیل بیماری سل درگذشت. در مراسم تشییع او، بسیاری از نابینایان با عصای سفید حاضر شده بودند، چون سوادشان را مدیون تلاشهای او میدانستند. سرانجام دو سال پس از مرگش، در سال ۱۸۵۴، خط بریل در سراسر جهان به رسمیت شناخته شد و مورد استفاده قرار گرفت.
برای اطلاعات بیشتر، به مقاله تحقیق در مورد سوره طاها به زبان ساده مراجعه کنید.
خط بریل چیست؟
خط بریل، یک روش برای خواندن و نوشتن است که مخصوص افراد نابینا طراحی شده. این روش را لوئی بریل ابداع کرد تا نابینایان هم بتوانند به راحتی مطالعه کنند و بنویسند. جهت خواندن این خط در زبانهای مختلف فرق میکند؛ مثلاً در انگلیسی از چپ به راست و در فارسی از راست به چپ خوانده میشود.
هر نماد در خط بریل، از شش نقطه تشکیل شده که در دو ستون سهتایی کنار هم چیده شدهاند. با ترکیب این نقاط — که بعضی از آنها برجسته میشوند — هر حرف، عدد یا علامت ساخته میشود. به این ترتیب، با لمس کردن جای نقاط برجسته، نابینایان میتوانند متن را بخوانند و حتی با سرعتی نزدیک به افراد بینا مطالعه کنند.
کتابهای مخصوص نابینایان روی کاغذهای ضخیم چاپ میشوند. برای نوشتن این کتابها از دستگاه تایپ مخصوصی استفاده میشود که در سال ۱۸۹۲ در آمریکا ساخته شد. این دستگاه، نقاط بریل را روی کاغذ به صورت برجسته ایجاد میکند تا با لمس دست قابل تشخیص باشد.
خط آسان برای نابینایان
در سالهای گذشته، یک مخترع ایرانی خط جدیدی برای نابینایان ابداع کرده که یادگیری آن از خط بریل آسانتر است. خط بریل معمولی که لوئی بریل آن را ساخت، از ۱۵۰ نقطه تشکیل شده است. اما علی کاظمزاده از اردبیل، خطی طراحی کرده که فقط از یکنقطه و دونقطه استفاده میکند.
با پیدایش این خط، مدت زمان لازم برای یادگیری خواندن و نوشتن در نابینایان کم شده است. همچنین پدر و مادرهای آنها هم میتوانند به سرعت این الفبا را بیاموزند و به فرزندان خود یاد بدهند. این خط از نشانههای قراردادی کمتری بهره میبرد و به همین دلیل هم سادهتر است و هم برای مدت بیشتری در خاطر میماند.
یکی از مشکلات اصلی خط بریل روی کاغذ این است که با گذشت زمان و بر اثر تماس زیاد یا رطوبت دست، برجستگیهای حروف محو میشوند و کتاب دیگر قابل استفاده نیست. اما در این خط تازه، حروف روی صفحههای پلاستیکی (طلق) نوشته میشوند که باعث افزایش عمر و مقاومت آنها میشود. همچنین وزن کتابها کمتر شده و چاپ آنها نیز هزینه کمتری دارد.
برای چاپ کتاب با این روش، نیازی به ساخت دستگاههای چاپ جدید نیست. همان دستگاههایی که کتابهای بریل کلاسیک را چاپ میکنند، قادرند کتابهای طلقی با این الفبای جدید را نیز چاپ کنند. در نتیجه برای تولید این کتابها هزینه اضافی لازم نیست.
در صورت علاقهمندی، مطلب تحقیق در مورد هفت خان رستم به صورت مختصر را از دست ندهید.