هوش مصنوعی یا AI توانایی تقلید از کارهای ذهن انسان است؛ مثل فهمیدن مسائل، فکر کردن، یادگیری و پیدا کردن راهحل برای مشکلات. امروزه این فناوری به شکل گستردهای در علم و صنعت استفاده میشود. نمونههای بارز آن شامل رباتها، خودروهای بدون راننده، یادگیری ماشین و یادگیری عمیق هستند که در تحلیل مسائل تجاری نقش مهمی دارند.
با این حال، اگرچه هوش مصنوعی فرصتهای بزرگی برای رشد اقتصادی کشورها فراهم میکند، اما این فرصتها در حال حاضر به صورت عادلانه بین همه کشورها تقسیم نشده است. اگر این روند ادامه پیدا کند، فاصله بین کشورهای پیشرفته و کشورهایی که در این زمینه کمتر فعال هستند، بیشتر خواهد شد و این موضوع میتواند تعادل اقتصاد جهان را تغییر دهد.
توصیه میشود به مطالعه مقاله هوش مصنوعی میدجرنی Midjourney چیست و چطور با آن کار کنیم؟ ادامه دهید.
بیشتر بخوانید: ۸ ایده کسبوکار بر پایه هوش مصنوعی
آنچه در این مطلب میخوانید:
(نمایش سرفصلها)
– رهبران آماده در حوزه هوش مصنوعی
– فعالان جهانی در حوزه AI (چین و ایالات متحده)
– کشورهای دارای پایههای اقتصادی قدرتمند
– کشورهای دارای پایههای اقتصادی متوسط
– کشورهای نیازمند به تقویت پایههای اقتصادی
– هوش مصنوعی در ایران
رهبران آماده در حوضه هوش مصنوعی:
بر پایه پژوهش مرکز جهانی مکنزی درباره شاخصهای مهم اقتصادی، کشورهای جهان را امروزه میتوان از نظر آمادگی یا عقبماندگی در برخورد با پدیده هوش مصنوعی، در چهار گروه جای داد. البته این دستهبندی ثابت و تغییرناپذیر نیست. کشورهایی که در هر یک از این گروهها قرار گرفتهاند، میتوانند با بهبود عوامل پیشبرنده مانند برنامهریزی ملی و هزینه کردن در این زمینه، به رده بالاتری صعود کنند. در این میان، کشورهای در حال توسعه فرصت بیشتری نسبت به دیگر کشورها دارند.
فعالان جهانی در حوضه AI (چین و ایالات متحده) :
این دو کشور، بازیگران اصلی و پیشرو در زمینه هوش مصنوعی در جهان به شمار میروند و هر یک دارای نقاط قوت ویژهای هستند که آنها را از دیگر کشورها متمایز میکند. از یک سو، اندازه بزرگ اقتصاد این کشورها باعث شده تا سرمایهگذاری کلانی در حوزه هوش مصنوعی ممکن شود. از سوی دیگر، شبکههای گسترده و ارتباطات قوی، سبب جذب بهترین استعدادها و متخصصان هوش مصنوعی به این دو کشور شده است. این دو کشور هماکنون از نظر تعداد اختراعات ثبتشده، مقالات علمی و نیز تعداد ارجاعات به این مقالات، از دیگر کشورهای جهان بسیار جلوتر هستند.
در کنار این موارد، سرمایهگذاری گستردهای نیز در حوزه هوش مصنوعی در این کشورها در جریان است. از نظر جذب سرمایه خارجی – مانند سرمایهگذاری خطرپذیر، سرمایه خصوصی و خرید و ادغام شرکتها – سهم آمریکا ۶۶ درصد و سهم چین ۱۷ درصد از کل سرمایهگذاری جهانی بوده است. همچنین سهم چین در این زمینه به سرعت در حال افزایش است.
عامل دیگری که به توانمندی این کشورها میافزاید، هزینه کردن حدود ۲ تا ۳ درصد از تولید ناخالص داخلی آنها در بخش تحقیق و توسعه است. این بودجه با توجه به برنامههای ملی هر کشور، میتواند از راههای مختلف به پیشرفت هوش مصنوعی کمک کند.
مقاله 14 ابزار برتر نقاشی با هوش مصنوعی [برترین ابزار ها] حاوی اطلاعات جامعی است.
کشورهایی که در زمینه هوش مصنوعی پیشتاز هستند، نقش بسیار مهمی در شکلدهی به آینده فناوری در جهان ایفا میکنند. این کشورها با سرمایهگذاریهای کلان، تحقیقات پیشرفته و ایجاد محیطی مناسب برای نوآوری، در خط مقدم توسعه این فناوری قرار دارند.
در صورت علاقهمندی، مطلب هوش مصنوعی چیست؟ آیا هوش مصنوعی جای انسان را میگیرد؟ را از دست ندهید.
ایالات متحده آمریکا، با داشتن شرکتهای بزرگ فناوری و دانشگاههای معتبر، یکی از بازیگران اصلی این عرصه است. چین نیز با برنامهریزی بلندمدت و سرمایهگذاری دولتی عظیم، به سرعت در حال پیشرفت است. کشورهای اروپایی مانند بریتانیا، آلمان و فرانسه نیز با تمرکز بر تحقیق و توسعه و ایجاد چارچوبهای اخلاقی، سهم بسزایی در پیشبرد هوش مصنوعی دارند.
اگر به این موضوع علاقه دارید، رویداد تجربه محور هوش مصنوعی در صنعت، پنجشنبه ۲۹ اردیبهشت برگزار میشود را از دست ندهید.
این رقابت جهانی تنها به ساخت مدلهای پیچیده محدود نمیشود، بلکه شامل کاربردهای عملی هوش مصنوعی در زمینههایی مانند پزشکی، حمل و نقل، امور مالی و امنیت نیز میگردد. هدف نهایی، ایجاد ماشینهایی است که میتوانند کارهایی را انجام دهند که معمولاً به هوش انسان نیاز دارند.
توصیه میشود به مطالعه مقاله معرفی مرکز تحقیقات هوش مصنوعی ادامه دهید.
کشورهای دارای پایههای اقتصادی قدرتمند:
کشورهای زیادی در این دسته قرار میگیرند. این کشورها به دلیل شرایط مناسب و بسترهای توانمندساز، در موقعیت خوبی برای بهرهمندی از مزایای اقتصادی هوش مصنوعی قرار دارند. یکی از دلایل اصلی استقبال این اقتصادها از هوش مصنوعی، کاهش نرخ رشد بهرهوری در آنهاست.
دلیل دیگر، هزینه زیاد نیروی کار بهویژه در بخشهای تخصصی است. اقتصادهای بزرگی مثل آلمان، ژاپن و انگلیس که در زمینه نوآوری در مقیاس بزرگ و عرضه راهحلهای هوش مصنوعی به بازار، رتبه بالایی دارند، در این گروه جای میگیرند. همچنین اقتصادهای کوچکتر اما بسیار متصل مانند سنگاپور و کره جنوبی نیز به دلیل امکان افزایش بهرهوری از طریق اجرای مدلهای نوآورانه کسبوکار، در این گروه قرار دارند.
بیشتر بخوانید : بازگشت ادیسون با هوش مصنوعی
کشورهای دارای پایههای اقتصادی متوسط:
کشورهایی مانند ایتالیا، هند و مالزی، توانایی متوسطی در بهرهبرداری اقتصادی از پیشرفت هوش مصنوعی دارند. این کشورها پتانسیل لازم را دارند، اما در مقایسه با دو گروه قبلی، از نقطه شروع ضعیفتری برخوردارند. با این حال، هر یک از این کشورها ویژگیهای متمایزی دارند که میتواند به پیشرفت آنها در حوزه فناوری هوش مصنوعی کمک کند.
به عنوان نمونه، هند با وجود زیرساختهای دیجیتالی کمتوان و امکان محدود برای پیادهسازی سیستمهای خودکار، سالانه نزدیک به ۱/۷ میلیون دانشآموخته در رشتههای علوم، فناوری، مهندسی و ریاضیات دارد. این تعداد، حتی بیشتر از تعداد فارغالتحصیلان این رشتهها در کشورهای گروه G-7 است. همچنین، بخش عمدهای از صادرات هند را محصولات مرتبط با فناوری اطلاعات و ارتباطات تشکیل میدهد که این موضوع، فرصت بزرگی برای رشد و تجاریسازی هوش مصنوعی در این کشور به شمار میرود.
کشورهای نیازمند به تقویت پایههای اقتصادی:
کشورهای این گروه با مشکلات بزرگی در بهرهبرداری از مزایای توسعه هوش مصنوعی روبهرو هستند. این کشورها ظرفیت کمی برای استفاده از سیستمهای خودکار دارند، زیرا دستمزدها معمولاً پایین است و در نتیجه انگیزه کمی برای جایگزینی نیروی کار با هوش مصنوعی وجود دارد. همچنین زیرساختهای دیجیتال در این کشورها پیشرفته نیست و میزان توجه به نوآوری، سرمایهگذاری و مهارتهای مرتبط با فناوری نیز کم است. علاوه بر این، این کشورها از جریان تجارت جهانی و تبادل دادهها جدا افتادهاند.
در این کشورها، معمولاً سرمایهگذاری برای تأمین نیازهای روزانه سودآوری بیشتری دارد و این موضوع میتواند مانعی جدی برای پیشرفت آنها در زمینه هوش مصنوعی باشد. پژوهشها نشان میدهد که میزان تأثیر هوش مصنوعی بر اقتصاد هر کشور، به شرایط اولیه آن کشور بستگی دارد. بنابراین، شناسایی شاخصهای اقتصادی کشورها در مراحل اولیه توسعه هوش مصنوعی بسیار مهم است.
بیشتر بخوانید : هوش مصنوعی و موجی جدید در محاسبات
هوش مصنوعی در ایران
امروزه هوش مصنوعی به شکلی گسترده در حال ورود به زندگی انسانهاست و خدمات و دستگاههای مختلفی مانند رباتها بر اساس این فناوری ساخته میشوند. به همین دلیل، بسیاری از روشهای ارائه خدمات در آینده تغییر خواهند کرد. در حال حاضر، هوش مصنوعی یکی از پایههای اصلی تحول دیجیتال شناخته میشود و در برنامههای آینده صنایع گوناگون جایگاه ویژهای دارد.
مقاله یادگیری هوش مصنوعی: ماموریتی برای مقابله با چالشهای آینده فناوری و شغلی حاوی اطلاعات جامعی است.
برای یادگیری پیشرفته، به هوش مصنوعی NotebookLM انقلابی در یادداشت برداری مراجعه کنید.
اگر سوالاتی دارید، مقاله ساخت بازی با هوش مصنوعی، انقلابی در صنعت گیمینگ به شما کمک خواهد کرد.
برای یادگیری پیشرفته، به بهترین کلاس و ابزارهای هوش مصنوعی برای کودکان مراجعه کنید.
بر اساس پژوهشی که مؤسسه مکنزی انجام داده، پیشبینی میشود تا سال ۲۰۳۰، بسیاری از کسبوکارها از هوش مصنوعی استفاده کنند و این فناوری جایگزین حدود ۳۰ درصد از کارکنان انسانی خواهد شد (ستار هاشمی، ۱۳۹۸). همچنین در بررسی نقش هوش مصنوعی در اقتصاد جهانی، پیشبینی شده که تا سال ۲۰۳۰، هوش مصنوعی حدود ۲۵/۵ تریلیون دلار در اقتصاد جهان سهم داشته باشد. از این مقدار، ۱۰ درصد مربوط به کشورهای توسعهیافته آسیایی و ۲ درصد متعلق به منطقه خاورمیانه است (ستار هاشمی، ۱۳۹۸). در این شرایط، این پرسش مطرح میشود که آیا ایران جایگاه مناسبی در حوزه هوش مصنوعی دارد و چقدر برای بهرهگیری از این فناوری آماده است؟
بر پایه مطالعات انجامشده، ایران از نظر آمادگی برای پذیرش و استفاده از هوش مصنوعی در جایگاه مطلوبی قرار ندارد و آمادگی لازم در این زمینه دیده نمیشود. بر اساس آمارهای جهانی مربوط به آمادگی کشورها در جذب هوش مصنوعی، ایران رتبه ۷۲ را در جهان دارد (ستار هاشمی، ۱۳۹۸). به همین دلیل، لازم است برنامهریزی و راهبردهای مشخصی برای هوش مصنوعی در کشور تعریف شود. برای هوشمند شدن صنایع، نیاز است که دادهها به صورت آزاد در دسترس باشند و از آنها در یادگیری ماشین استفاده شود.
دسترسی آزاد به دادهها یکی از چالشهای اصلی ایران در مسیر هوشمندسازی است که تاکنون کمتر به آن توجه شده است. این موضوع نیاز به قوانین و مقررات شفاف دارد تا ضمن ایجاد فضای رقابتی و بازار مناسب، امنیت دادهها نیز حفظ شود. همچنین باید اشاره کرد که با توجه به نوپا بودن حوزه هوش مصنوعی، هنوز جایگاه و دانش آن برای بسیاری از مدیران کشور به خوبی روشن نشده است. ایجاد گفتوگو بین مدیران، سرمایهگذاران و متخصصان حوزههای مرتبط با تحول دیجیتال و هوش مصنوعی، برای شناسایی نیازهای توسعه این فناوری در کشور و همچنین تولید محتوای مناسب در این زمینه، ضروری به نظر میرسد.
بیشتر بخوانید:
۵ فرصت استثنایی برای راهاندازی کسبوکار با هوش مصنوعی
یکی از اقدامات مفید انجامشده در این زمینه، تهیه مجموعه گزارشهایی با عنوان «هوش مصنوعی در جهان» توسط مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی است که به بررسی تأثیر هوش مصنوعی در کشورهای مختلف میپردازد.