همه چیز دربارهٔ معنی و مفهوم ضربالمثل «تعارف اومد نیومد داره» + مثال
این ضربالمثل در موقعیتهایی به کار میرود که کسی برای انجام کاری یا قبول چیزی، با وجود تمایل درونی، به صورت ظاهری مقاومت میکند یا خود را به اکراه میزند. در واقع این رفتار، نوعی تعارف و تواضعِ مرسوم در فرهنگ ماست. فرد میخواهد ادب نشان دهد، پس مستقیم و راحت نمیپذیرد و کمی طفره میرود. اما در باطن، مشتاق آن کار یا پیشنهاد است.
میتوان گفت این حالت، یک «نه» واقعی نیست، بلکه یک «بله» است که با تاخیر و در پشت پردهٔ ادب بیان میشود.
**مثال برای درک بهتر:**
اگر به این موضوع علاقه دارید، حتماً معنی ضرب المثل ” نعره هیچ شیری خانه چوبی را خراب نمی کند “ را بخوانید.
– مهمانی را تصور کنید که میزبان از مهمان با اصرار فراوان میخواهد که غذای بیشتری بخورد. مهمان ممکن است بگوید: «نه، ممنون، سیر شدم.» اما اگر میزبان با مهربانی دوباره اصرار کند، مهمان با خوشحالی میپذیرد. اینجا همان جایی است که میگویند: «تعارف اومد نیومد داره.» یعنی مهمان در باطن تمایل داشته، اما برای رعایت ادب، ابتدا رد کرده است.
– یا وقتی کسی برای انجام کاری از شما تشکر میکند و شما در پاسخ میگویید: «قابلی نداشت، کاری نکردم.» این نیز شکلی از همان تعارف است. شما کار بزرگی انجام دادهاید، اما با تواضع آن را کوچک میشمارید.
در نتیجه، این ضربالمثل به رفتارهای اجتماعیِ توام با ادب و گاهی کمی رودربایستی اشاره دارد که در آن، احساسات واقعی به صورت مستقیم بیان نمیشوند.
در این نوشته، میخواهیم با هم معنی و مفهوم یکی از ضربالمثلهای کهن و پرمعنی ایرانی آشنا شویم. با ما همراه باشید.
تعارف اومد نیومد داره یعنی چه؟
۱- وقتی چیزی به کسی پیشنهاد میدهید، ممکن است طرف مقابل آن را بپذیرد یا نپذیرد. پس بهتر است از پیشنهادهای اغراقآمیز و غیرواقعی خودداری کنید. گاهی فرد از روی عادت و برخلاف میل باطنی، چیزی را به دیگری تعارف میکند و طرف مقابل هم میپذیرد؛ اما کسی که تعارف کرده، شرایط عملی کردن حرفش را ندارد. در این صورت، خودش را در موقعیت دشواری قرار میدهد.
۲- این ضربالمثل به ما میآموزد که در پیشنهاد دادن به دیگران، باید منطقی و حسابشده عمل کنیم، نه اینکه در هر موقعیتی و بدون فکر، به تعارف کردن ادامه دهیم.
۳- به عبارت دیگر، وقتی میخواهید چیزی را به کسی تعارف کنید، حتماً از قبل در نظر بگیرید که احتمال پذیرش آن چقدر است و آیا واقعاً میتوانید به قولی که دادهاید عمل کنید یا نه.
چند مثال از تعارف کردن
خسته و بیحال از محل کار برگشتی و میدانی که نه در یخچال چیزی برای خوردن هست و نه خانه مرتب است. اما در راه با همسایه قدیمیات روبرو میشوی و از او دعوت میکنی به خانهات بیاید. برخلاف انتظارت، او دعوتت را میپذیرد و با تو به خانه میآید. آنجاست که پشیمان میشوی و آرزو میکنی کاش چنین پیشنهادی نمیدادی!
بعضی از پدرها در گذشته اینگونه بودند. با اینکه وضع مالی خانواده چندان خوب نبود، وقتی مهمان قصد رفتن داشت، اصرار میکردند که: “به خدا قسم، امشب هم بمان!” و اگر مهمان میماند، فردا هم دوباره همان اصرار را تکرار میکردند، درحالی که بقیه اعضای خانواده چندان موافق نبودند.
توصیه میکنیم این مطلب معنی ضرب المثل ” خود گویی و خود خندی، عجب مرد هنرمندی “ را حتماً بخوانید.
گاهی خودت کارهای زیادی داری، اما وقتی دوستت از تکالیفش میگوید، به او پیشنهاد میدهی: “اگر دوست داشتی، من میتوانم کمکت کنم!” و دوستت هم با خوشحالی قبول میکند.
مثالهای زیادی از این رفتارها وجود دارد. یکی از معروفترین آنها، مخصوصاً برای خانمها، وقتی است که در مهمانی به صاحبخانه تعارف میکنند که در شستن ظرفها کمک کنند و صاحبخانه هم میپذیرد!
همه این مثالها به ما یادآوری میکنند که قبل از تعارف کردن، به تواناییهای خودت توجه کن. اگر مطمئن هستی که میتوانی انجامش دهی، آن وقت پیشنهاد بده. در این صورت نه دروغ گفتهای و نه خودت را در موقعیت دشواری قرار دادهای.
توصیه میکنیم حتماً مقاله معنی ضرب المثل ” چهار دیواری اختیاری “ را مطالعه کنید.
ضربالمثل درباره تعارف کردن
اختصاصی-مدیر تولز