شناسایی سازها یکی از رشتههای مهم در مطالعه موسیقی است. این حوزه جایگاه ویژهای در دنیای موسیقی دارد و پیشینه تاریخی طولانی دارد. اگر دوست دارید بدانید که دانش شناسایی سازها چه تعریفی دارد، در چه زمینههایی کاربرد دارد و سیر تاریخی آن چگونه بوده، در این نوشته از وبلاگ مدیر تولز همراه ما بمانید.
اگر به این موضوع علاقه دارید، حتماً آرشه هشت ضلعی یا هشت پر چیست؟ را بخوانید.
برای گسترش دانش خود، مقاله تاثیر انتخاب موسیقی مناسب برای ورزش را مطالعه کنید.
اگر سوالاتی دارید، مقاله ناشر نخستین آلبوم راک اند رول انگلیسی ایران که بود؟ به شما کمک خواهد کرد.
توصیه میکنیم حتماً مقاله شباهت ها و تفاوت های ساز قانون و سنتور را مطالعه کنید.
اگر به این موضوع علاقه دارید، حتماً ۵ ویژگی معلم موسیقی خوب و حرفهای! را بخوانید.
توصیه میکنیم حتماً مقاله گوش دادن فعال موسیقی | چگونه آهنگ گوش کنیم؟ را مطالعه کنید.
سازشناسی چیست؟
سازشناسی که با نام ارگانولوژی نیز شناخته میشود، دانش بررسی و دستهبندی سازهای موسیقی است. به کسانی که در این زمینه تخصص دارند، سازشناس یا ارگانولوژیست گفته میشود. در این رشته، همهی جنبههای مختلف یک ساز مانند تاریخچهی آن، ساختمان ساز و چگونگی ایجاد صدا مورد مطالعه قرار میگیرد. سازشناسی تا حدی به برخی رشتههای دیگر مانند موسیقیشناسی قومی شباهت دارد، ولی در عین حال هویت مستقل و ویژهی خود را حفظ کرده است.
اگر به این موضوع علاقه دارید، حتماً ۳ تا از کم سن ترین نوازندگان جهان! نوابغ موسیقی! را بخوانید.
برای مطالعه بیشتر، به آموزش موسیقی به نابینایان چگونه است؟ سری سر بزنید.
تاریخچه علم سازشناسی چیست؟
قرن ۱۶؛ نخستین آثار سازشناسی
قدیمیترین نوشتهها دربارهٔ شناخت سازهای موسیقی در غرب، به سده شانزدهم میلادی بازمیگردد. این مطالب در دو کتاب مهم دیده میشوند. کتاب اول با نام «Musica getuscht und ausgezogen» اثر سباستین ویردونگ است که هم آهنگساز بود و هم دربارهٔ سازهای موسیقی تحقیق میکرد. کتاب دوم با عنوان «Musica instrumentalis deudsch» را مارتین آگریکولا نوشته است؛ او نیز آهنگسازی در دوره رنسانس و متخصص در زمینه سازها بود. جالب است که هر دو این نویسندگان، آلمانی بودند.
قرن ۱۷
یکی از برجستهترین متخصصان ساز در سده هفدهم، مایکل پراتوریوس بود. او آهنگساز و پژوهشگر موسیقی اهل آلمان به شمار میرفت. کتاب سهجلدی او با عنوان «Syntagma musicum» به مرجعی ارزشمند برای شناخت سازهای دوره رنسانس تبدیل شده است.
در اینجا میتوانید اطلاعات کاملتری درباره کاملترین بیوگرافی کریستف رضاعی! بیابید.
برای اطلاعات بیشتر، به مقاله ۶ تفاوت ساکسیفون و کلارینت مراجعه کنید.
برای اطلاعات بیشتر، به مقاله بیوگرافی وارطان ساهاکیان مراجعه کنید.
برای یادگیری پیشرفته، به روش مونته سوری در موسیقی چگونه است؟ مراجعه کنید.
برای یادگیری پیشرفته، به یادگیری سه تار چقدر طول میکشد؟ مراجعه کنید.
قرن ۱۸ و ۱۹
در سدههای هجدهم و نوزدهم، دانش بررسی سازهای موسیقی پیشرفت چشمگیری نداشت. در آن دوره کمتر کسی به موضوع سازشناسی توجه میکرد و پژوهش قابل توجهی در این زمینه انجام نشد. اما در اواخر قرن نوزدهم وضعیت کمی تغییر کرد. وقتی کاشفان و جهانگردان با سازهای مردمان گوناگون به اروپا بازگشتند، مجموعههای بزرگی از این سازها گردآوری شد. این اتفاق باعث شد دوباره اشتیاق به مطالعه سازها زنده شود و فعالیتها در حوزه سازشناسی رونق بگیرد.
قرن ۲۰؛ ایجاد طبقهبندی سازها
در سده بیستم، یک متخصص موسیقی آلمانی به نام کورت زاکس، با تلاشهای فراوانش به یکی از پایهگذاران اصلی سازشناسی مدرن تبدیل شد. او دو کتاب با اهمیت در این زمینه نوشت: یکی “Real-Lexicon der Musikinstrumente” در سال ۱۹۱۳ و دیگری “The History of Musical Instruments” در سال ۱۹۴۰.
برای یادگیری پیشرفته، به بیوگرافی استاد نصرالله زرین پنجه مراجعه کنید.
در این مقاله نازنین آقاخانی؛ رهبر ارکستر ایرانی اطلاعات مفیدی آمده است.
برای گسترش دانش خود، مقاله آشنایی با بانو سیمین آقارضی را مطالعه کنید.
علاوه بر نوشتن کتاب، زاکس به همراه اریش مورتیز فون هورن بوستل، یک روش منظم برای دستهبندی سازهای موسیقی پدید آورد. این روش که به سیستم طبقهبندی هورن بوستل ـ زاکس شهرت دارد، برای نخستین بار در سال ۱۹۱۴ معرفی شد. در این سیستم، سازها در چهار گروه اصلی قرار میگیرند:
اگر به این موضوع علاقه دارید، ۵ تا از بهترین فواید یادگیری گیتار را از دست ندهید.
اگر به این موضوع علاقه دارید، موسیقی و تاثیر آن بر ترشح دوپامین در مغز را از دست ندهید.
– آیدیوفونها (idiophones): سازهایی که با لرزش بدنهٔ خود صدا ایجاد میکنند.
– ممبرافونها (membranophones): سازهایی که صدا از طریق لرزش یک پوسته یا پوست تولید میشود.
– آکوردفونها (chordophones): سازهایی که در آنها صدا بر اثر لرزش سیم به وجود میآید.
– آئروفونها (aerophones): سازهایی که تولید صدا در آنها از طریق لرزش هوا انجام میشود.
برای یادگیری پیشرفته، به گیتار Slite چیست ؟ مراجعه کنید.
برای مطالعه بیشتر، به سازی عجیب با نام فلوت بینی سری سر بزنید.
بعدها در سال ۱۹۴۰، گروه دیگری به نام الکتروفونها (electrophones) نیز به این مجموعه اضافه شد. این گروه شامل سازهایی است که صدا به صورت الکترونیکی در آنها تولید میشود.
برای مطالعه بیشتر، به معرفی ساز تار سری سر بزنید.