کتاب «تئوری موسیقی» اثر مصطفی کمال پورتراب، یکی از کاملترین و شناختهشدهترین کتابها برای یادگیری اصول اولیهٔ موسیقی است که تاکنون بیش از ۶۰ بار تجدید چاپ شده است. این کتاب در هفت فصل تنظیم شده و در پایان هر فصل، تمرینهای عملی گنجانده شده تا به هنرجو کمک کند مطالب را بهتر و عمیقتر یاد بگیرد. در این نوشته از وبلاگ مدیرتولز، همراه ما باشید تا با این کتاب بیشتر آشنا شوید.
موضوعات کتاب تئوری موسیقی به تفکیک فصل
فصل اول: در این بخش، چیزهای پایهای موسیقی معرفی میشوند. چیزهایی مثل خود موسیقی و نُتهای آن، خطوط حامل و کلید، خطوط کوتاه اضافه، محدوده صدای خوانندگان، ریتم، سکوت و همچنین انواع خطها و نقطهها توضیح داده میشوند.
فصل دوم: این قسمت به میزانهای ساده و ترکیبی میپردازد. همچنین مفاهیمی مثل ضرب، ضد ضرب، سنکوپ، تکیه و ارکان عروضی را شرح میدهد.
فصل سوم: در این بخش با فاصلههای موسیقی و علامتهای تغییردهنده آشنا میشویم. نیمپردههای دیاتونیک و کروماتیک و همچنین نتهای جزئی نیز توضیح داده میشوند.
فصل چهارم: موضوع اصلی این فصل، گام و تنالیته است.
فصل پنجم: در این قسمت، حالتهای مختلف اجرا، حرکتهای ملودیک و سرعتهای گوناگون (تندا) شرح داده میشوند.
فصل ششم: این فصل به بررسی خلاصهنویسیها، نمادها و علامتهای رایج در موسیقی اختصاص دارد.
فصل هفتم: آخرین فصل دربارهی شناخت آکوردها و مبانی آن صحبت میکند.
درباره نویسنده
مصطفی کمال پور تراب، نویسنده کتاب «تئوری موسیقی»، آهنگساز و مدرس تئوری موسیقی، در سال ۱۳۰۳ در تهران به دنیا آمد. او از پنج سالگی و با نواختن فلûتی که پدرش به او هدیه داده بود، وارد دنیای موسیقی شد. در سال ۱۳۱۸، تحصیل در دوره ششساله هنرستان عالی موسیقی را آغاز کرد و تا سال ۱۳۲۴ که موفق به دریافت دیپلم شد، نواختن سازهای مختلفی مانند فاگوت را نزد یاروسلاو بیزا، ویولن را نزد حشمت سنجری و عطاالله خادم میثاق، و تار را نزد موسی معروفی فراگرفت. او مبانی تئوری موسیقی ایرانی را نزد روحالله خالقی آموخت و آواز گروهی را زیر نظر روبیک گریگوریان آموزش دید. همچنین در سال ۱۳۴۶ یک دوره پیشرفته را در کشور فرانسه گذراند.