یکی از کارهای مورد علاقه بانوان در گذشته، هنر جواهردوزی بود که علاوه بر سرگرمی، منبع درآمدی نیز برای آنان محسوب میشد. آنان با این مهارت، وسایل زیبا و منحصربهفردی مانند لباسهای آراسته، گوشوارههای ظریف، گردنبند، سنجاقسینه و چیزهای دیگر میساختند. در ادامه این نوشته با ما بمانید تا بیشتر با این هنر زیبا آشنا شوید.
جواهردوزی روی لباس مجلسی و لوازم مورد نیاز آن
برای تزیین لباس شب با سنگ و مهره، به وسایل زیر نیاز دارید:
یک طرح اولیه یا الگو
نخ نایلونی
پارچهای مناسب
لایه چسبی مخصوص
سوزن جواهردوزی
انواع سنگ، مهره و نگین برای پیادهسازی طرح
جواهردوزی یک هنر تزیینی است که در آن از مهره، پولک، منجوق، ملیله و سایر اجزای تزئینی به تنهایی یا در ترکیب با هم استفاده میشود. روش کار به این شکل است که این تزیینات با کمک سوزن و نخ روی سطحی از جنس نمد، چرم یا پارچههایی مثل ارگانزا دوخته میشوند.
گاهی برای استحکام بیشتر و جلوگیری از گره خوردن نخ، از موم عسل نیز استفاده میکنند. پس از اتمام دوخت، قسمت جواهردوزی شده را از اطراف قیچی کرده و طرح نهایی آماده میشود. سپس این قطعه را با پیکسل یا سوزن روی لباس، کفش یا هر وسیله دیگری نصب میکنند.
به طور کلی برای درست کردن یک قطعه جواهردوزی شده، به یک کارگاه گلدوزی و موادی مانند ملیله، نگین، پولک و منجوق نیاز است. مناسبترین نخ برای این کار، نخ نایلونی است که در رنگهای بسیار متنوعی در بازار وجود دارد.
نکته مهم در انتخاب رنگ نخ این است که معمولاً بهتر است رنگ نخ با رنگ پارچه شما هماهنگ باشد. البته گاهی استفاده از رنگ متضاد نیز میتواند نتیجه بسیار زیبایی ایجاد کند.
جواهردوزی روی انواع لباس مجلسی
هنر جواهردوزی روی انواع پارچه و چرم قابل انجام است. از این هنر برای تزیین لباسهای مجلسی، لباس کار، کلاه و چیزهای دیگر استفاده میشود. در قدیم، جواهردوزی بیشتر برای لباسهای خاص و رسمی یا لباسهایی که در مکانهای تاریخی پوشیده میشد، به کار میرفت.
امروزه هم نمونههای زیادی از جواهردوزی را میتوان روی کیفهای زنانه، وسایل تزیینی و چیزهای دیگری مانند سنجاقسینه و پیکسلهای تزیینی دید.
انتخاب پارچه مناسب در جواهردوزی
اگر قصد دارید جواهردوزی را روی پارچه، چرم یا نمد بدوزید، باید در انتخاب جنس پارچه دقت زیادی به خرج دهید. همچنین اگر میخواهید قطعهٔ جواهردوزیشده را جداگانه و به صورت تکی تهیه کنید و بعد به لباس یا سطح مورد نظر اضافه کنید، بهتر است تا جای ممکن از پارچههای نمدی یا چرمی استفاده نمایید.
یکی دیگر از پارچههای پرکاربرد در جواهردوزی، تور مژگان است. این تور با نام تور زیتون نیز شناخته میشود و جزء مواد اولیهٔ مهم در این هنر به شمار میرود. کار اصلی این تورها، کم کردن وزن جواهردوزیهاست تا بتوان آنها را راحتتر روی تور اصلی نصب کرد. حتماً لباسهای عروس زیادی دیدهاید که جواهردوزیهای آنها ابتدا روی تور مژگان دوخته شده و سپس روی تور اصلی قرار گرفتهاند.
لباس مجلسی جواهردوزی شده
یکی از رایجترین روشهای استفاده از جواهردوزی، تزئین لباسهای مجلسی است. این شاخه از هنر جواهردوزی، هواداران و طرفداران فراوانی دارد. برای تزئین لباسهای شب با این روش، معمولاً از پولک، مروارید، منجوق و همچنین انواع مهره و سنگهای تزئینی استفاده میشود.
طرح جواهردوزی روی لباس مجلسی
برای شروع کار جواهردوزی، ابتدا طرح مورد نظرتان را روی پارچه بکشید. سپس، بر اساس همان الگویی که رسم کردهاید، عمل جواهردوزی را انجام دهید. برای دوختن تزیینات روی پارچه، باید از سوزن مخصوص جواهردوزی استفاده کنید. توجه داشته باشید که سوزنهای جواهردوزی انواع مختلفی دارند و هر نوع آن برای دوخت یک طرح خاص مناسب است.
بنابراین، در مرحله اول باید مهرهها و سنگهای تزیینی را با توجه به کاری که میخواهید انجام دهید انتخاب کنید. تفاوت اصلی سوزنهای جواهردوزی در اندازه آنهاست؛ به این صورت که هرچه شماره سوزن بیشتر باشد، کار ظریفتر و دقیقتری خواهید داشت.
انواع سنگ ها و مهره های مورد استفاده در جواهردوزی روی لباس مجلسی
در هنر جواهردوزی معمولاً از چندین نوع سنگ و مهره با هم استفاده میشود. برخی از این اجزا عبارتاند از:
**منجوق**: اینها دانههای بسیار ریز و کوچکی هستند که برای پر کردن فضاهای خالی در لبههای کار و همچنین برای مشخص کردن مرز بین بخشهای مختلف به کار میروند.
**ملیله**: ملیلهها اغلب همراه با منجوق استفاده میشوند، اما به تنهایی هم کاربرد دارند. مثلاً اگر بخواهید یک حاشیهی تزئینی بدوزید یا طرحی مانند ساقه گل ایجاد کنید، ملیلهها گزینهی مناسبی هستند.
**پولک**: پولکها هم در شکلها و رنگهای متنوعی موجودند. روش دوخت آنها معمولاً به دو صورت است: یا کنار هم چیده و دوخته میشوند، یا لبههایشان روی هم قرار گرفته و سپس دوخته میشوند.
**سنگ و کریستال**: در بعضی از کارهای جواهردوزی خاص و ظریف، از سنگها یا یاقوتهای گرانقیمت استفاده میشود. همچنین میتوان به جای آنها از کریستالهایی که شبیه سنگهای قیمتی هستند استفاده کرد. کریستالها معمولاً به صورت تکی به کار میروند و قیمت بسیار کمتری دارند.
**نگین**: نگینها انواع مختلفی دارند. بعضی از آنها سوراخ دارند و مستقیماً دوخته میشوند، و بعضی دیگر بدون سوراخ هستند که در این صورت باید از پایه مخصوص برای نصب آنها استفاده کرد. نکتهی جالب این است که در جواهردوزی اصلاً از چسب استفاده نمیشود و تمام قطعات با دوختن روی کار، ثابت میشوند.
برای خرید لوازم مورد نیاز این هنر زیبا و کاربردی، میتوانید به وبسایت مدیر تولز مراجعه کنید.