آیا تا به حال شده هنگام استفاده از دریل، متوجه شوید مته آن کند شده و کارتان آنطور که باید پیش نمیرود؟ معمولاً وقتی مته کند میشود، ناخودآگاه آن را با فشار بیشتری به سطح کار میفشارید. این کار ممکن است باعث شکستن مته، عدم دستیابی به نتیجه دلخواه و حتی خطر آسیب دیدن خود شما شود. در مقابل، استفاده از یک مته تیز، هم کار را آسانتر میکند و هم ایمنی شما را بیشتر تضمین میکند. بنابراین اگر با مشکل کندی مته روبرو شدهاید و راه حل آن را نمیدانید، زمان آن فرا رسیده که روش تیز کردن مته را بیاموزید. در این مطلب از مجله رونیکس، بهترین روش تیز کردن مته را به صورت گام به گام برای شما شرح میدهیم.
رونیکس را بخوانید.
بیشتر بخوانید: انواع مته و قسمت های مختلف آن
انواع روش تیز کردن مته
روشهای مختلفی برای تیز کردن مته وجود دارد که بستگی به ابزارهایی دارد که در دسترس دارید یا میتوانید فراهم کنید. شما آزاد هستید تا با توجه به امکانات و موقعیت خود، یکی از این راهها را انتخاب کنید. برای این کار، دستگاههای مخصوصی مانند متهتیزکنهای دستی، متهتیزکنهای سردریلی و همچنین متهتیزکنهای برقی ساخته شدهاند. علاوه بر این، میتوانید از دستگاه فرز و معمولاً سنگهای رومیزی برای تیز کردن مته کمک بگیرید. هر روشی که انتخاب کنید، با دقت و توجه کافی به نتیجه مطلوب خواهید رسید. بخش بعدی، با نگاهی به انواع روشهای تیز کردن مته، شما را در انجام این کار راهنمایی خواهد کرد.
بیشتر بخوانید: انواع مته و قلم رونیکس
آموزش تیز کردن مته با مته تیز کن سر دریلی
متهتیزکن دستی یا سردریلی، یک وسیله کوچک و کاربردی برای تیز کردن متههای چوب و فلز است. این ابزار کمک میکند تا مته شما با زاویهای دقیق و درست، دوباره تیز شود. عملکرد آن بر پایه یک مکانیسم مکانیکی ساده است. برای کار با این وسیله، به یک دریل نیاز دارید تا بخش چرخاننده دستگاه را به حرکت درآورد.
در یک سمت متهتیزکن سردریلی، یک سوراخ گرد قرار دارد که سهنظام دریل داخل آن قرار میگیرد. در انتهای این سوراخ، یک بخش پلاستیکی یا تفلونی وجود دارد که نوک سهنظام دریل روی آن مینشیند. همچنین یک پیچ در ابتدای حفره تعبیه شده که با بسته شدن به گلویی دریل، دستگاه را محکم در جای خود ثابت میکند.
بیشتر بخوانید: ویژگی مته مناسب سوراخکاری استیل چیست؟
در متهتیزکن دستی، چندین جایگاه جداگانه برای قرار دادن متههای با اندازههای مختلف در نظر گرفته شده است. فقط کافی است دستگاه را به دریل وصل کنید تا سنگ ساینده داخل آن بچرخد و متهی کند شده را مانند نو تیز کند. معمولاً یک آچار هم همراه این متهتیزکن ارائه میشود تا در صورت نیاز بتوانید سنگ داخل آن را تعویض کنید.
پیشنهاد میکنیم مقاله «راهنمای خرید دریل برقی» را بخوانید.
برای تیز کردن مته با این وسیله، ابتدا باید دستگاه متهتیزکن را به سهنظام دریل وصل کنید. سپس دریل را روشن کرده و دور آن را روی حالت آهسته تنظیم کنید. هنگام تیز کردن، سنگ داخل دستگاه متهتیزکن باید به سمت چپ بچرخد؛ پس باید دریل را روی حالت چرخش به چپ قرار دهید. اگر دریل را روی حالت چرخش به راست تنظیم کنید، مته به جای تیز شدن، بیشتر کند میشود. پس از تیز شدن یک طرف نوک مته، آن را خارج کرده و ۱۸۰ درجه بچرخانید تا طرف دیگر آن نیز به همان شکل تیز شود.
روش تیز کردن مته با مته تیزکن برقی
تیزکن برقی مته، شبیه به دستگاههای تیزکن دستی یا سردریلی است؛ با این تفاوت که در آن یک موتور برقی قرار داده شده تا نیروی لازم برای کار را فراهم کند. بنابراین دیگر لازم نیست دستگاه را به دریل وصل کنید تا بچرخد. در این وسیله، یک سنگ مخصوص برای تیز کردن مته و یک کلید برای تنظیم جهت چرخش سنگ وجود دارد.
متهتیزکنهای رومیزی برقی در اندازههای گوناگونی تولید میشوند و برای تیز کردن متههای مختلف کاربرد دارند. در استفاده از این دستگاه، محدودیتی از نظر طول مته وجود ندارد. همچنین میتوان زاویهی سر مته را در این متهتیزکن بهراحتی تنظیم کرد.
راهنمای تیز کردن مته با سنگ رومیزی
اگر در کارگاه خود یک سنگ رومیزی یا چرخ سنباده دارید، میتوانید از آن برای تیز کردن متههای خود کمک بگیرید. این چرخ معمولاً دو صفحه ساینده در دو طرف خود دارد؛ یک طرف آن دانههای درشت و طرف دیگر دانههای ریز دارد. اگر متهی شما خیلی کند شده، بهتر است ابتدا از سمت درشتتر سنگ استفاده کنید و پس از شکلدهی اولیه، کار را با سمت ریزتر تمام کنید.
نکات مهم برای تیزکردن مته
اگر مته به اندازه کافی کند نشده باشد، کار را با یک صفحه نرمتر و دارای دانههای ریزتر آغاز کنید. کار را گام به گام پیش ببرید:
حتماً از عینک محافظ استفاده کنید تا برادههای پرتاب شده در حین کار به چشمان شما آسیب نرسانند. به هیچ عنوان دستکش نپوشید؛ زیرا ممکن است به صفحه گیر کند و دست شما را به سمت دستگاه بکشد.
به یاد داشته باشید که از زاویهسنج، خطکش و کولیس استفاده کنید؛ زیرا در هنگام تیز کردن مته، باید زوایای لبههای برش و نوک آن به درستی تنظیم شوند.
برای سهولت کار میتوانید از یک نگهدارنده ساده چوبی نیز کمک بگیرید. ابتدا سنگ سنباده را روشن کنید. مته را طوری در دست بگیرید که لبه برنده آن با سطح سنگ تماس پیدا کند.
زاویه بین لبه برش مته و راستای نوک آن باید حدود ۵۸ تا ۶۰ درجه باشد؛ یعنی زاویه کلی بین دو لبه برش مته باید با زاویهسنج روی ۱۱۸ تا ۱۲۰ درجه تنظیم شود. پس از تنظیم این زاویه و تیز کردن مته، حتماً آن را با آب سرد خنک کنید؛ در غیر این صورت آنقدر داغ میشود که قابل نگه داشتن نیست و همچنین زودتر فرسوده خواهد شد.
دقیقاً همین مراحل را برای لبه برش دوم مته تکرار کنید. بیدقتی در تنظیم دقیق زاویهها ممکن است باعث شکستن مته در حین کار شود.
فاصله هر لبه برش تا نوک مته را اندازه بگیرید. این دو فاصله باید کاملاً برابر باشند. اگر برابر نباشند، سوراخ ایجاد شده توسط مته از قطر اسمی آن بزرگتر خواهد شد؛ زیرا در این حالت تنها یکی از لبههای برش با قطعه کار درگیر میشود.
در پایان با کولیس بررسی کنید که قطر مته با اندازه اصلی آن یکسان باشد. اگر در طول تیز کردن، زوایای دو طرف مته اختلاف زیادی داشت، با سنگ سنباده رومیزی آن را اصلاح کنید. در نهایت با یک سنباده دستی نرم، نوک مته را پرداخت کنید تا هیچ براده اضافی روی آن باقی نماند.
آموزش تیز کردن مته، تضمین کار آسان و ایمن با ابزار
مراقبت درست از ابزارها و قطعات آنها، به اندازه انتخاب و خریدشان اهمیت دارد. اگر به هر دو مورد دقت کنید، بهترین بازدهی را از کارهای فنی خود خواهید داشت. در این بخش از مجله رونیکس، روشهای مختلف تیز کردن مته را به صورت گامبهگام آموزش دادهایم. امیدواریم با خواندن این راهنما بتوانید متههای کند را به سادگی تیز کنید و در نهایت بهترین نتیجه را از استفاده از ابزارهای خود بگیرید. شما چه روشهای دیگری برای تیز کردن مته میشناسید؟ میتوانید دیدگاههای خود را در همین صفحه با ما به اشتراک بگذارید.
سوالات متداول
آیا میتوان با یک میله، مته را تیز کرد؟
بله، امکان دارد. یک میله مناسب بردارید و آن را با زاویهای حدود ۵۹ درجه به سمت چپ خود تنظیم کنید. از این میله برای ثابت نگه داشتن مته استفاده نمایید. هنگام تماس مته با چرخ سنباده، میله را کمی بیشتر به چپ و پایین مایل کنید و سپس آن را به آرامی در جهت حرکت عقربههای ساعت بچرخانید.
ست مته رونیکس را از کجا تهیه کنیم؟
برای خرید ست مته و دیگر ابزارها، لوازم جانبی و قطعات برند رونیکس میتوانید به فروشگاههای معتبر ابزارفروشی در سراسر کشور مراجعه کنید.
خلاصهای درباره متهها برگرفته از سایت ابزار صنعت ۲۴:
“دریل برقی سیمی یا بیسیم شما، نیروی چرخش مته را فراهم میکند، اما این خود مته است که کار اصلی سوراخ کردن سطح مورد نظر را انجام میدهد؛ خواه این کار، ایجاد حفره در دیوار بتنی، فلز یا حتی شیشه باشد. بعضی فروشگاهها، متههای تخصصی را به صورت تکی عرضه میکنند، اما شما میتوانید متهها را به شکل مجموعههای کامل نیز خریداری کنید. این مجموعهها معمولاً در اندازههای متنوع و برای کاربردهای گوناگون طراحی شدهاند و به شما کمک میکنند تا طیف وسیعی از پروژهها را انجام دهید. هنگام انتخاب مته، نوع کار خود را در نظر بگیرید و مجموعهای را انتخاب کنید که شامل انواع مناسب و مختلف مته باشد. همچنین به یاد داشته باشید که هنگام خرید یک ست مته، باید اندازه چاک دریل خود را بدانید. چاک، قسمتی در جلوی دریل است که مته را محکم نگه میدارد.”