یکی از اولین چیزهایی که هر کسی میخواهد آواز بخواند یا سازی بنوازد باید یاد بگیرد، مفهوم «کوک» است. اگر صدای یک خواننده یا ساز با بقیه هماهنگ نباشد، یعنی ناکوک است و باید درستش کرد. کوک در واقع یک معیار و استاندارد مشترک است که همهٔ سازها و صداها باید از آن پیروی کنند. اگر دوست دارید به زبان ساده بفهمید کوک دقیقاً چه معنایی دارد، این نوشته را تا انتها دنبال کنید. در این مقاله از وبلاگ مدیر تولز، به طور کامل و با جزییات به موضوع کوک و راههای رسیدن به آن میپردازیم.
برای گسترش دانش خود، مقاله آشنایی کامل با موسیقی خراسان و انواع آن! را مطالعه کنید.
کوک در موسیقی چیست؟
کوک در موسیقی یعنی تنظیم زیر و بمی صداهای هر نت، طوری که فاصلههای بین آنها بر اساس یک الگوی مشخص باشد. اگر گفته میشود صدای یک ساز یا خواننده ناکوک است، یعنی بعضی از نتها یا بیش از حد زیر هستند یا بیش از حد بم، و در جای درست خود قرار ندارند.
برای یادگیری پیشرفته، به موسیقی فیوژن چیست؟ مراجعه کنید.
اطلاعات جامعتری در مورد این موضوع را در بیوگرافی پدر گیتار کلاسیک ایران پیدا کنید.
اطلاعات جامعتری در مورد این موضوع را در کلید باس در موسیقی چیست؟ پیدا کنید.
سازهای زهی مثل تار و ویولن معمولاً نیاز به کوک دارند، اما بعضی سازهای بادی هم قابلیت کوک شدن دارند.
کوک کردن دو فایده اصلی دارد:
اول اینکه کمک میکند قطعه را در گام درست اجرا کنیم.
دوم اینکه باعث میشود صدای ساز ما با صدای سازهای دیگر هماهنگ و خوشآهنگ باشد.
اگر به این موضوع علاقه دارید، حتماً تفاوت های کمانچه آذری و ایرانی را بخوانید.
انواع روشهای کوک کردن
برای کوک کردن سازتان، راههای مختلفی وجود دارد. شما میتوانید از روشهایی مانند استفاده از نت مرجع، گوش دادن به صدا، روش هارمونیک یا کمک گرفتن از تیونر استفاده کنید. در ادامه، هر یک از این روشها را به طور جداگانه و ساده توضیح خواهیم داد.
این موضوع را بهتر بشناسید با مطالعه جاشوا بل؛ از بهترین ویولنیستهای زنده جهان.
نت مرجع
یکی از معمولترین راهها برای کوک کردن سازها، استفاده از یک نت اصلی به عنوان مرجع است. به عنوان نمونه، اگر نت «لا» را با فرکانس ۴۴۰ هرتز به عنوان مبنا در نظر بگیرید، میتوانید بقیهٔ نتهای ساز را بر اساس آن تنظیم کنید.
هارمونیک
صدای سیم اول ویولنسل در محدوده وسط، دقیقاً شبیه به صدای سیم دوم آن است، با این تفاوت که کمی جلوتر گرفته میشود. این حالت در خیلی از سازهای دیگر هم دیده میشود و شما میتوانید از این نتهای هارمونیک برای کوک کردن دقیق ساز خود استفاده کنید.
تیونر یا دیاپازون
این روش، دقیقترین و رایجترین شیوه برای کوک کردن سازها در زمان حاضر است. در این روش، فرکانس یکی از نتها را به عنوان مبنا در نظر میگیریم و بقیهٔ نتها را بر اساس آن تنظیم میکنیم. وقتی چراغ دستگاه کوکساز سبز شود، یعنی نت مورد نظر دقیق و کوک است؛ اما اگر چراغ قرمز شد، نشاندهندهٔ ناکوک بودن آن نت است.
گوشی
در این روش، ما از صدای یک سیم یا ساز دیگر برای کوک کردن ساز خود استفاده میکنیم. به عنوان مثال، نوازندگان گیتار معمولاً یکی از سیمها را به عنوان مرجع در نظر میگیرند و سپس بقیهٔ سیمها را بر اساس آن کوک میکنند. در گروههای موسیقی بزرگ مثل ارکسترها نیز همهٔ نوازندگان، سازهای خود را با توجه به نتِ سی بمل یا صدای سازهایی مانند کلارینت و ابوا، هماهنگ و کوک میکنند.
کوکهای غیر متداول
در بعضی از قطعههای موسیقی، از کوکهای متفاوتی نسبت به حالت معمول استفاده میشود. نمونهٔ بارز این حالت، قطعهٔ “پنج سوئیت برای تکنوازی ویولنسل” اثر باخ است. در اجرای این اثر، سیم اول ویولنسل، کمی پایینتر از حالت عادی کوک میشود تا صدای بمتر و متفاوتی ایجاد کند.
توصیه میشود به مطالعه مقاله بیوگرافی بانو فخری ملک پور ادامه دهید.
مقاله با پدر عود ایران آشنا شوید حاوی اطلاعات جامعی است.
این موضوع را بهتر بشناسید با مطالعه ۷ تفاوت کمانچه و ویولن را بشناسید!.