اپرا یک گونه هنری است که ریشه در فرهنگ غرب دارد و در آن موسیقی و نمایش با هم تلفیق میشوند. در این نوشته از وبلاگ مدیر تولز، میخواهیم به این موضوع بپردازیم که موسیقی اپرا چگونه در ایران پدید آمد و رشد پیدا کرد.
تاریخچه اپرا در ایران
نخستین نشانههای هنر اپرا در ایران به روزگار پادشاهی ناصرالدین شاه بازمیگردد. او در سفرهای خود به کشورهای اروپایی، با نمایشهای اپرا آشنا شد و به آن علاقه پیدا کرد. به همین دلیل تصمیم گرفت با الگوگیری از سالنهای اپرا در اتریش و آلمان، ساختمانی مشابه در نزدیکی کاخ گلستان بنا کند. اما این نقشه هیچوقت اجرا نشد؛ زیرا بیشتر مردم و جامعه که سنتی بودند، ساخت چنین مکانی را برخلاف آموزههای دینی میدانستند. در نتیجه، به جای اپراخانه، در آن محل تکیهای ساختند و مراسم تعزیه و روضهخوانی در آن برگزار میکردند. سالها بعد، رضاخان این تکیه را بست.
دومین مرحله از ورود اپرا به ایران در دوره پهلوی دوم اتفاق افتاد. در آن زمان، با راهاندازی تالار وحدت، چندین نهاد موسیقی کلاسیک غربی نیز شروع به کار کردند؛ از جمله اپراخانه تهران، ارکستر سمفونیک تهران، گروه کر تهران و باله ملی ایران. علاوه بر اینها، هنرستان موسیقی نیز تأسیس شد تا هنرمندان مورد نیاز این مراکز را آموزش دهد. بسیاری از خوانندگان و نوازندگان نیز برای آموختن این هنر به کشورهای خارجی سفر کردند؛ افرادی مانند خانمها تاجبخش، فرح عافیتپور، روحانگیز یشمی، نسرین آذر، شاکه ماکاریان، پری ثمر، افسانه خدابندهلو، هیلا قرهخانیان، سودابه صفاییه، خانم فتورهچی، پری زنگنه، منیر وکیلی و آقایان حسین سرشار، احمد پارسی، آصفچی، روبین آقابگیانس، آلک برکنیان، ساکو قوکاسیان، رشید وطندوست، اسفندیار قرهباغی و دنیل گوژوین.
در اینجا میتوانید اطلاعات کاملتری درباره چه سازهایی در سبک راک مورد استفاده قرار می گیرد؟ بیابید.
در صورت علاقهمندی، مطلب آزمایش جاشوا بل در مترو چه بود؟ را از دست ندهید.
اولین مولفان اپرا
علینقی وزیری چندین اپرا با اندازههای کوچک خلق کرد. احمد پژمان نیز اپرای جشن دهقان را با الهام از قصههای محلی ایران ساخت. حسین دهلوی آهنگساز اپرای مشهور مانا و مانی است. لوریس چکناواریان نیز اپرای معروف رستم و سهراب را آفریده است.
اولین خوانندگان اپرا در ایران
در میان پیشگامان هنر نمایش و موسیقی ایران، نامهای درخشانی به چشم میخورند که هر یک گنجینهای از استعداد و خلاقیت بودند. این هنرمندان خوشذوق، با عشق و تلاش فراوان، بنیانهای هنرهای زیبایی مانند تئاتر و اپرا را در کشورمان محکم کردند.
برای اطلاعات بیشتر، به مقاله ویولن دست ساز یا شرکتی؟ تفاوتها+مزایا+معایب مراجعه کنید.
این موضوع را بهتر بشناسید با مطالعه بیوگرافی استاد فرهنگ شریف.
برای اطلاعات بیشتر، به مقاله بیوگرافی فضل الله توکل مراجعه کنید.
در صورت علاقهمندی، مطلب تاریخچه نسل های موسیقی کانتری را از دست ندهید.
از جمله این بزرگان میتوان به بانو فاخره صبا اشاره کرد که صدای دلنشین و هنر والایش زبانزد همگان بود. استاد اِولین باغچهبان نیز با نبوغ خود، خدمات ارزندهای به هنر نمایش ایران ارائه داد. بانوی هنرمند، منیر وکیلی، با حضور پررنگ خود در عرصه اپرا، آثار ماندگاری از خود به جای گذاشت.
نام بانو سودابه تاجبخش نیز در کنار دیگر اساتید، با درخشش فراوان همراه است. استاد حسین سرشار، چهرهای آشنا و محبوب در میان هنردوستان، با اجراهای بهیادماندنی خود، قلب بسیاری را تسخیر کرد. و در نهایت، آقای احمد پارسی، هنرمند پرتلاشی که سهم بسزایی در پیشرفت هنر کشور داشت.
همه این عزیزان، مانند نگینهای درخشانی در تاریخ فرهنگ و هنر ایران میدرخشند و یاد و خاطرهشان همواره زنده است.