موسیقی روی بسیاری از کارهای ذهنی ما مانند به خاطر سپردن، برنامهریزی و انتخابها اثر میگذارد. همین مسئله باعث شد پژوهشگران گمان کنند که موسیقی میتواند بر خلاقیت افراد نیز تأثیر داشته باشد. پس از انجام تحقیقات مختلف، آنها به این نتیجه رسیدند که حدسشان درست بوده است! در این نوشته از وبلاگ مدیر تولز، با تکیه بر یافتههای علمی، به بررسی نقش موسیقی در پرورش خلاقیت کودکان و بزرگسالان میپردازیم.
توصیه میکنیم حتماً مقاله بهترین سن شروع پیانو برای کودکان کی است؟ را مطالعه کنید.
تاثیر موسیقی بر خلاقیت چیست؟
عصبشناسی موسیقی
مطالعات علمی ثابت کردهاند که گوش دادن به موسیقی باعث میشود بخشهای مختلفی از مغز به کار بیفتند. برای مثال، قسمت جلویی مغز که مربوط به تفکر و خلاقیت است، تحریک میشود. همچنین بخشی که وظیفه درک و پردازش زبان را بر عهده دارد نیز با شنیدن موسیقی فعال میگردد. علاوه بر این، موسیقی به تقویت مهارتهای ادراکی ما در زمینه زمان و مکان کمک میکند. در نتیجه، این فعالیتهای همزمان مغزی، مانند یک ورزش ذهنی عمل کرده و موجب پرورش و افزایش خلاقیت میشوند.
تاثر موسیقی بر خلقوقو
خلاقیت با روحیه خوب ارتباط مستقیم دارد. وقتی حالمان خوب است و ذهنمان آرام و بدون دغدغه، ایدههای نو راحتتر به ذهنمان میرسند. موسیقی یکی از راههایی است که میتواند حال و هوای ما را بهتر کند، به ویژه اگر ریتم و ملودی شادی داشته باشد.
برای یادگیری پیشرفته، به راهنمای تشخیص سایز ویولن برای نوازندگان مراجعه کنید.
برای درک عمیقتر این موضوع، مطلب آیا قهوه برای خوانندگان مضر است؟ را بخوانید.
برای یادگیری پیشرفته، به امیرفرشید رحیمیان | اولین رهبر ارکستر پاپ بعد از انقلاب مراجعه کنید.
در صورت علاقهمندی، مطلب معرفی ساز ماراکاس؛ جغجغه سرخپوستی! را از دست ندهید.
در یک مطالعه درباره تأثیر موسیقی بر خلاقیت، سه گروه مختلف مورد بررسی قرار گرفتند: یک گروه به موسیقی شاد گوش دادند، گروه دوم در محیطی ساکت بودند و گروه سوم به سبکهای دیگری از موسیقی گوش میدادند. نتایج این تحقیق نشان داد افرادی که موسیقی شاد شنیده بودند، در مقایسه با دو گروه دیگر، ذهن بازتر و خلاقیت بیشتری در تفکر داشتند.
تاثیر موسیقی بر تفکر انتزاعی
خلاقیت شما با توانایی فکر کردن به چیزهای نامرئی و انتزاعی گره خورده است. منظور از تفکر انتزاعی این است که بتوانید مفاهیمی را که قابل لمس نیستند، درک کنید و از طریق حسهای خود اطلاعات جدید به دست آورید. وقتی میخواهید یک ساز موسیقی یاد بگیرید، دقیقاً از همین نوع تفکر استفاده میکنید. علاوه بر این، باید بتوانید همزمان چند کار را با هم انجام دهید: نگاه کردن، شنیدن و نواختن. همه این تواناییها در کنار هم، باعث پرورش و تقویت خلاقیت شما میشوند.
تاثیر یاد گرفتن یک ساز جدید
اگر میخواهیم خلاق باشیم، باید جرئت کنیم و از منطقه راحتی خود قدم بیرون بگذاریم و راههای تازه را امتحان کنیم. نواختن یک ساز جدید، دقیقاً همین روحیه جسورانه را در انسان بیدار میکند. وقتی شروع به یادگیری یک ساز میکنیم، با دنیایی از ناآشناها روبرو میشویم. باید آماده باشیم تا روشها و آموزشهای مختلف را یاد بگیریم و خودمان را در شرایطی جدید و ناشناخته محک بزنیم. بدیهی است که فراگیری موسیقی، میتواند قدرت خلاقیت را در کودکان و بزرگسالان تقویت کند.
تاثیر موسیقی بر خلاقیت در طول تاریخ
سالها قبل از آنکه پژوهشهای علمی درباره تأثیر موسیقی بر خلاقیت شروع شود، افرادی بودند که به تجربه دریافته بودند موسیقی بر ایدهپردازی و نوآوری آنان اثر میگذارد. آلبرت انیشتین، فیزیکدان مشهور، یکی از این افراد بود. او که به نواختن ویولن علاقه داشت، این کار را تنها یک سرگرمی ساده نمیدانست؛ بلکه احساس میکرد نواختن ویولن مستقیماً بر شیوه تفکر و خلق ایدههایش تأثیر دارد.
نمونه دیگر از باور به تأثیر موسیقی بر ذهن، پدیدهای به نام “اثر موتزارت” در دهه نود میلادی است. در آن زمان شایع شده بود که گوش دادن به موسیقی موتزارت، تواناییهای ادراکی و تجسم فضایی افراد را تقویت میکند. هرچند بعدها برخی تحقیقات علمی این ادعا را به طور کامل تأیید نکردند، اما آنچه مسلم است این است که موسیقی میتواند بر برخی از کارکردهای ذهنی ما اثر بگذارد.
این موضوع را بهتر بشناسید با مطالعه ۷ تا از اشتباهات رایج ویولنیست ها.
اگر نگاهی به گذشتههای دورتر بیندازیم، میبینیم که حتی یونانیان باستان نیز برای موسیقی اهمیت زیادی قائل بودند. آنان بر این باور بودند که موسیقی به پرورش شخصیت، خودشناسی و افزایش توانایی خلاقیت کمک میکند.