هنگامه اخوان از خوانندگان باسابقه موسیقی اصیل ایرانی است. این هنرمند بانوی کشورمان از سالها قبل از انقلاب تا به امروز، در زمینه موسیقی فعالیت مستمر داشته است. در این نوشته از وبلاگ مدیر تولز، زندگینامه و سرگذشت این هنرمند را مرور میکنیم.
کودکی و آغاز مسیر موسیقی
هنگامه اخوان در سیویکم خردادماه سال ۱۳۴۳ در روستای کلاشم پایین از توابع شهرستان صومعهسرا در استان گیلان به دنیا آمد. او کوچکترین عضو خانواده بود. پدر، مادر و برادرش همگی صدای خوش و گیرایی داشتند، اما تنها هنگامه بود که به صورت جدی و حرفهای وارد دنیای موسیقی شد. این پدرش بود که نخستین بار او را با موسیقی آشنا کرد. وقتی هنگامه تنها ده سال داشت، پدرش آواز دشتی را به او یاد داد و او را با آثار قمرالملوک وزیری آشنا کرد.علاوه بر این، هنگامه تا پایان دوره دبستان همراه برادرش در گروههای سرود مدرسه فعالیت میکرد و آواز میخواند. پس از چندی برای دیدار با خواهر بزرگترش به تهران رفت و با مشاهده امکانات گسترده آموزشی در زمینه موسیقی در پایتخت، تصمیم گرفت برای ادامه راه در تهران بماند. او سپس در آزمون خوانندگی رادیو شرکت کرد و نمونهای از صدایش را ضبط کرد که در آن یکی از ساختههای علی تجویدی و چند قطعهای که پدرش به او آموخته بود، اجرا شده بود.هیئت داوران رادیو شامل مرتضی حنانه، علی تجویدی، حبیبالله بدیعی، جواد معروفی و فلاح بودند. سه تن از داوران با حضور او موافقت کردند، اما دو نفر دیگر خواستار برگزاری آزمون دیگری شدند. در این آزمون دوم، به دلیل آشنایی نداشتن با ردیفهای موسیقی، پذیرفته نشد. اما این شکست او را ناامید نکرد. هنگامه در دورههای فشرده آموزشی ثبتنام کرد، ردیفهای موسیقی را به خوبی فراگرفت و تنها پس از چند هفته در آزمون بعدی موفق به کسب قبولی شد.
مسیر آموزش هنگامه اخوان
شورای رادیو، افرادی که در آزمون پذیرفته شده بودند را برای آموزش نزد استاد ادیب خوانساری فرستاد. او به مدت ده سال، ردیفهای آوازی و روشهای خوانندگی را نزد این استاد فراگرفت. همچنین ابراهیم سرخوش، که نوازندهی تار بود، در بیشتر کلاسها حاضر میشد و برای هنرجویان با تار خود قطعاتی مینواخت. هنگامه اخوان گفته که استاد ادیب خوانساری شاگردان بسیار زیادی داشت، ولی در حال حاضر فقط اوست که به عنوان یادگار و نمایندهی سبک آن استاد بزرگ باقی مانده است.
فعالیت در رادیو
هنگامه اخوان کار خود در رادیو را از سال ۱۳۵۴ شروع کرد و در ابتدا قطعاتی از قمرالملوک وزیری را اجرا نمود. اولین آواز او نیز از برنامه گلهای زنده رادیو پخش شد. پس از آن، با معرفی هوشنگ ابتهاج به محمدرضا لطفی، هنگامه اخوان به گروه شیدا پیوست. ابتهاج بر این باور بود که حضور اخوان در رادیو باعث شد تا از فضای کافهها فاصله بگیرد و برخلاف بسیاری از خوانندگان آن دوره، مسیر هنری متفاوتی را طی کند. او در همان دوران با دو گروه سرشناس دیگر، یعنی گروه سماعی و گروه عارف، نیز همکاری داشت.
فعالیتهای هنری هنگامه اخوان پس از انقلاب
پس از انقلاب، هنگامه اخوان در وزارت فرهنگ و ارشاد و همچنین در شورای موسیقی عضو بود و دیدگاههای کارشناسی خود را درباره موسیقی بانوان ارائه میداد.
او در چهارمین گردهمایی عمومی کانون خوانندگان خانه موسیقی به ریاست این کانون برگزیده شد.
در سال ۱۳۶۳، سازمان صدا و سیما از او به عنوان یک متخصص آرشیو دعوت کرد تا در انجمن حفظ و گسترش موسیقی ایرانی همکاری خود را آغاز کند.
هنگامه اخوان از سال ۱۳۶۶ تا ۱۳۷۰ به عنوان مدرس آواز در این انجمن فعالیت کرد، اما پس از آن استعفا داد و تدریس خصوصی را دنبال کرد.
از سال ۱۳۷۰، او با راهبری گروه موسیقی «بهار»، کنسرتهای متعددی برای بانوان برگزار کرد.