اسماعیل واثقی هنرمندی است که در نواختن سنتور و تنبک مهارت دارد. او همچنین آهنگسازی میکند و گاهی رهبری گروههای موسیقی را بر عهده میگیرد. فعالیتهای هنری او مرزهای ایران را درنوردیده و در سطح بینالمللی شناخته شده است. در این نوشته از وبلاگ مدیر تولز، نگاهی به زندگی و آثار این هنرمند خواهیم داشت.
کودکی و شروع مسیر موسیقی اسماعیل واثقی
اسماعیل واثقی در سال ۱۳۲۵ در شهر تبریز به دنیا آمد. او یک برادر بزرگتر به نام حسین داشت که او هم در زمینه ساخت موسیقی برای فیلمهای سینمایی ایران فعالیت میکرد و در اروپا زندگی مینمود. اسماعیل برای تحصیل در مقطع ابتدایی به تهران نقل مکان کرد و در سال ۱۳۳۹ در هنرستان موسیقی ملی ثبت نام نمود. آموزش سنتور را نزد استادانی چون ارفع اطرایی، حسین ملک، محمد حیدری و فرامرز پایور فرا گرفت. همچنین از جمله مربیان سازهای کوبهای او میتوان محمد اسماعیلی و حسین تهرانی را نام برد. او در نهایت در سال ۱۳۴۶ تحصیلات خود در هنرستان موسیقی را به پایان رساند.
ورود به دانشگاه
اسماعیل واثقی پس از اتمام دوره دبیرستان، در سال ۱۳۵۰ در دانشکده موسیقی هنرهای زیبای تهران پذیرفته شد. در دانشگاه نیز همانند گذشته، از آموزش استادان بزرگی همچون هرمز فرهت، محمدتقی مسعودیه، علیرضا مشایخی و توماس کریستین دیوید بهره برد و اصول آهنگسازی را نزد آنها فراگرفت. او در طول دوران دانشجویی، به مدت سه سال در هنرستان موسیقی ملی، دانشسرای هنر و دانشسرای عالی به تدریس مشغول بود. پس از فارغالتحصیلی در سال ۱۳۵۳، تصمیم گرفت برای ادامه تحصیل به خارج از ایران سفر کند. در ابتدا داریوش صفوت، استاد موسیقی سنتی و از پایهگذاران مرکز حفظ و اشاعه موسیقی ایران، به او پیشنهاد کرد برای تحصیل به فرانسه برود. اما اسماعیل به دلیل عدم علاقه به رشته موسیقیشناسی، این پیشنهاد را نپذیرفت و instead به کشور اتریش رفت. او در آنجا نیز در آکادمی موسیقی وین به تحصیل ادامه داد و در نهایت در رشته آهنگسازی فارغالتحصیل شد.
کارنامه هنری اسماعیل واثقی
اسماعیل واثقی در طول زندگی خود در اتریش، نزدیک به ۲ هزار و ۸۰۰ کنسرت مختلف اجرا کرده است. در ادامه به بخشی از فعالیتهای او اشاره میکنیم.
او در گروه کلمنچیچ کنزرت (Clemencic Consort) سنتور و سازهای کوبهای مینواخت. این گروه در زمینه بازسازی موسیقی قرون وسطی فعالیت داشت و برای سالهای متمادی با واثقی همکاری نزدیک داشت. همچنین، او در چندین برنامه به عنوان تکنواز با یویوما، نوازنده سرشناس ویولنسل، همکاری کرد.
در سال ۱۳۹۳، به دلیل تخصص واثقی در موسیقی قرون وسطی، از او دعوت شد تا در یک پروژه ترکیبی موسیقی و نمایش در سالن کنسرت هاوس وین مشارکت کند. این فستیوال سالانه موضوعی ویژه داشت و در آن سال، «پند و اندرز و توطئه» انتخاب شده بود. واثقی پس از مشورت با صاحبنظران ادبی، منظومه «ویس و رامین» را برای این رویداد پیشنهاد داد. او در مدت چهار تا پنج ماه برای این منظومه ۸ هزار بیتی، موسیقی ساخت. این اجرا با استقبال چشمگیری مواجه شد و یک سال بعد در شهر مونیخ نیز به نمایش درآمد.
اسماعیل واثقی در سال ۱۳۸۷ به پاس ۳۳ سال فعالیت آموزشی و برگزاری کنسرتهای آموزشی برای کودکان و نوجوانان در استان تیرول اتریش، عنوان پروفسوری را از وزارت فرهنگ این کشور دریافت کرد. همچنین در ایران، در ۲۹ مرداد ۱۳۹۷، آلبوم ترانههای شیدا و عارف را به همراه ارکستر ملی ایران اجرا و رهبری کرد.
برخی از آثار اسماعیل واثقی
قطعه چهارمضراب برای دو سنتور و ارکستر
پیشدرآمد جهان پهلوان
فانتزی برای تار و ارکستر
آوازهای شیدا و عارف با خوانندگی سیما مافیها
آلبوم فصل ایثار با اجرای سیامک علیقلی
آلبوم کوچه و آفتاب خوبان با صدای بیژن بیژنی
ساخت موسیقی فیلم میعادگاه خشم به کارگردانی سعید مطلبی
ساخت موسیقی فیلم سفر سنگ به کارگردانی مسعود کیمیایی
ساخت موسیقی فیلم کوچه مردها به کارگردانی ایرج قادری