گروه سازهای زهی شامل چهار ساز اصلی است: ویولن، ویولا، ویولنسل و کنترباس. در میان این سازها، ویولنسل و کنترباس در نگاه اول شبیه به هم به نظر میرسند، اما در واقع از نظر شکل و نحوهٔ نواختن تفاوتهای زیادی دارند. اگر قصد دارید بین این دو ساز یکی را انتخاب کنید و هنوز مطمئن نیستید کدام برای شما مناسبتر است، در ادامهٔ این مطلب همراه ما باشید. در این بخش پنج تفاوت اصلی بین ویولنسل و کنترباس را با هم مرور میکنیم.
مقاله ۱۰ نقل قول و جملات زیبا درباره ویولن سل منبع بسیار خوبی برای یادگیری بیشتر است.
تفاوت ویولن سل و کنترباس چیست؟
۱. ویولنسل در یکم پنجم و کنترباس در یکچهارم کوک میشود
مهمترین فرق بین ویولن سل و کنترباس، نحوه کوک کردن آنهاست. ویولن سل معمولاً با نتهای C2، G2، D3 و A3 کوک میشود که فاصله بین این نتها یک فاصله پنجم است. اما کنترباس با نتهای E1، A1، D2 و G2 کوک میشود و فاصله بین سیمهای آن یک فاصله چهارم است. البته گاهی امکان دارد کوک این دو ساز به شکل دیگری هم انجام شود، ولی این روشها کمتر استفاده میشوند. این تفاوت در کوک، باعث میشود محدوده صوتی این دو ساز نیز با هم متفاوت باشد؛ به این صورت که ویولن سل میتواند تا پنج اکتاو صدا تولید کند، در حالی که محدوده صوتی کنترباس حدود چهار اکتاو است.
این موضوع را بهتر بشناسید با مطالعه تاثیر موسیقی بر خلاقیت چگونه است؟.
اگر سوالاتی دارید، مقاله یوهان اشتراوس جونیور | پادشاه والس! به شما کمک خواهد کرد.
این موضوع را بهتر بشناسید با مطالعه تفاوت ساز ویولن و ویولا.
۲. کنترباس صدای نسبتا بم و ویولنسل صدای زیرتری دارد
با ساز ویولنسل میتوانید نتهای محدوده C2 تا A5 را اجرا کنید. اما ساز کنترباس، نتهای E1 تا G4 را در اختیار شما قرار میدهد. به بیان دیگر، کنترباس حدود یک اکتاو از ویولنسل بمتر است. از نظر محدوده صوتی، ویولنسل در محدوده صدای تنور قرار دارد، در حالی که کنترباس در محدوده صدای باس نواخته میشود.
اگر به این موضوع علاقه دارید، بهترین راهکارهای از بین بردن صدای بد ویولن را از دست ندهید.
۳. معمولا ویولنسل در تک نوازی و کنترباس در صدای پسزمینه استفاده میشود
سومین فرق بین ویولن سل و کنترباس، نحوه استفاده از آنهاست. ویولن سل صدایی پُرحجم و رسا دارد و معمولاً برای نواختن سولو (تکنوازی) به کار میرود. به همین خاطر، در ارکسترها معمولاً در مرکز توجه قرار دارد. ارکسترهای سمفونیک بزرگ گاهی حتی ۸ تا ۱۲ نوازنده ویولن سل دارند.
در مقابل، کنترباس صدایی بمتر و عمیقتر تولید میکند. این ساز در بیشتر قطعات موسیقی غربی حضور دارد و اغلب به عنوان ستون و پایه اصلی گروههای موسیقی شناخته میشود. با این حال، کمتر پیش میآید که برای نواختن ملودی یا تکنوازی از آن استفاده شود.
با این همه تفاوت، صدای نرم و شفاف ویولن سل و صدای پُر و گرم کنترباس، در کنار هم مکمل یکدیگرند و هارمونی زیبایی میسازند.
برای مطالعه بیشتر، به موزه موسیقی اصفهان، نمونه ای زیبا از یک موزه موسیقی سری سر بزنید.
۴. کنترباس بزرگتر از ویولنسل است
ویولنسل در زبان ایتالیایی به معنی “کنترباس کوچک” است. کنترباس خود، بزرگترین ساز در گروه سازهای زهی به شمار میرود. ابعاد و وزن این دو ساز با هم تفاوت دارد: کنترباس تقریباً ۱.۸ متر طول، ۶۶ سانتیمتر عرض و حدود ۱۱ کیلوگرم وزن دارد. در مقابل، ویولنسل کوچکتر و سبکتر است و اندازههای آن به این صورت است: ۱.۵ متر طول، ۴۳ سانتیمتر عرض و تنها ۳.۶ کیلوگرم وزن.
اگر سوالاتی دارید، مقاله همه چیز در مورد بالشتک ویولن به شما کمک خواهد کرد.
برای گسترش دانش خود، مقاله معرفی کتاب موسیقی شناسی | نوشته بابک احمدی را مطالعه کنید.
برای گسترش دانش خود، مقاله تاثیر موسیقی بر افسردگی را میدانید؟ را مطالعه کنید.
۵. کنترباس ایستاده و ویولنسل نشسته نواخته میشود
مهمترین فرق بین ویولن سل و کنترباس، روش نواختن آنهاست. همانطور که گفتیم، کنترباس اندازهی بزرگی دارد و سنگین است؛ به همین خاطر نوازنده برای اینکه کنترل بهتری روی ساز داشته باشد و به همهی نتها دسترسی پیدا کند، بهتر است در حالت ایستاده آن را بنوازد. معمولاً نوازندهی کنترباس پاهایش را به اندازهی عرض شانههایش باز میکند تا بتواند ساز را در جای درست و مناسبی نگه دارد. اما ویولن سل را میتوان در حالت نشسته نواخت. نوازنده کافی است بهصورت صاف روی یک صندلی بنشیند و با کمک زانوهایش ساز را در وضعیت ثابت و متعادلی قرار دهد.