در سرزمین ایران، هر قوم و منطقهای آهنگهای محلی ویژه خود را دارد. در میان این اقوام، مردم کرد از موسیقی بومی بسیار پرباری برخوردارند. موسیقی کردی که پیشینهای چند هزارساله دارد، سهم بزرگی در میراث موسیقایی ایران ایفا میکند. اگر دوست دارید بیشتر با این سبک موسیقی آشنا شوید، پیشنهاد میکنیم تا پایان این نوشته همراه ما بمانید. همچنین برای خواندن نوشتههای بیشتر درباره موسیقی میتوانید به وبلاگ مدیر تولز مراجعه کنید.
محتوای موسیقی کردی
موسیقی کردی به طور کلی به دو دسته اصلی تقسیم میشود. دسته اول شامل افسانههاست که با نام ترانههای دیوانی نیز شناخته میشوند. در بسیاری از موارد، این افسانهها در قالب داستانها و روایتهایی بیان میشوند که به شرح مبارزات و پایداریها میپردازند. دسته دوم، ترانههای عاشقانه هستند که احساسات و دلدادگی میان دو نفر را به تصویر میکشند.
انواع سبکهای موسیقی کردی
گورانی
این سبک موسیقی، ویژه کردهای سورانی است و به عنوان کهنترین نوع موسیقی کردی شناخته میشود. کردهای ساکن مناطق پیرامون ارومیه و ترکیه، این آهنگها را با نام «لاوژه» میشناسند. این موسیقی همچنین دارای ضربآهنگ ویژهای به نام «قهتار» است. گمان میرود که خاستگاه این موسیقی به آیینهای دینی زرتشتیان بازگردد.
هوره
این نوع آواز در میان مردم کرد استانهای ایلام و کرمانشاه رایج است. در زمانهای قدیم، کردهایی که آیین زرتشتی داشتند، از آواز هوره برای نیایش و ستایش اهورامزدا بهره میبردند. این موسیقی در اصل، حال و هوایی نرم و سرشار از احساسات عاشقانه دارد.
مرثیهسرایی
این نوع آهنگ که با نامهای مور یا موره نیز شناخته میشود، برای مراسم سوگواری به کار میرود. هنگامی که فردی در جنوب کردستان از دنیا میرود، مردم ترانههایی میخوانند و در این ترانهها به بیان صفات و ویژگیهای فرد درگذشته میپردازند. به این سبک از آواز، مرثیهخوانی گفته میشود.
حیران
این آهنگ، سرودی عاشقانه در ستایش پیامبران، امامان و پروردگار است. خاستگاه اصلی این موسیقی به سرزمینهای مهاباد و مکریان تعلق دارد.
مولودی
این نوع موسیقی در میان جامعه مسلمانان رواج زیادی دارد و معمولاً در زمان جشنهای میلاد پیامبران اجرا میشود. از مشهورترین خوانندگان این سبک در میان کردزبانان، سید محمد شمس قریشی و خلیفه میرزا آغا غوثی هستند.
در این مقاله پنج دلیل مهم برای یادگیری یک ساز اطلاعات مفیدی آمده است.
بیت
بیت یا بالوره، یکی از قالبهای قدیمی و اصیل در موسیقی کردی به شمار میرود. این سبک معمولاً در میدانهای نبرد و هنگام جنگ خوانده میشود و محتوای آن بیشتر برای بزرگداشت پروردگار، پیامبران و فرماندهان است. در سبک بیت، هیچ قاعده مشخصی برای وزن شعر یا قافیهگذاری وجود ندارد.
اگر سوالاتی دارید، مقاله قشنگ کامکار، نخستین زنی است که پس از انقلاب روی صحنه رفت به شما کمک خواهد کرد.
سازهای موسیقی کردی
آلات موسیقی سنتی ایران
برای اطلاعات بیشتر، به مقاله روش های کاهش نشت صدا در استودیوی خانگی مراجعه کنید.
سازهای کوبهای:
دف: سازی گرد با پوستی نازک که با ضربههای انگشت به صدا درمیآید
دایره: شبیه دف اما کوچکتر و با حلقههایی در اطراف
دهل: طبل بزرگ که با دو چوب نواخته میشود
طاس: نوعی طبل کوچک
دوطبله: دو طبل کوچک به هم پیوسته
سازهای بادی:
نی دوزله: نی دولایه با صدای ویژه
شمشال: نوعی نی با صدای لطیف
بالابان: سازی بادی شبیه نی
سرنا: ساز بادی با صدای رسا
سازهای زهی:
تنبور: سازی با کاسهای گلابی شکل و دستهای بلند
تار: ساز زهی مضرابی با شش سیم
کمانچه: ساز زهی آرشهای با چهار سیم
سازهای کوبهای دیگر:
تنبک: طبل یکپارچه با بدنهای گلی یا چوبی
دیوان: سازی کوبهای شبیه دف
اگر به این موضوع علاقه دارید، با ۵ تفاوت ویولن سل و کنترباس آشنا شوید! را از دست ندهید.
بعضی از موسیقیدانان معروف کردی
اسحاق موصلی
زریاب
برای گسترش دانش خود، مقاله اتود در موسیقی چیست و چرا باید اتود بنوازیم؟ را مطالعه کنید.
حسن زیرک
شاکرو
شهرام ناظری
برای اطلاعات بیشتر، به مقاله قطعه معروف شاره جان، اثر استاد بخشی مراجعه کنید.
سید علیاصغر کردستانی
برای گسترش دانش خود، مقاله رایجترین دلایل پاره شدن سیم گیتار را مطالعه کنید.
قادر عبداللهزاده
شهریبان کردی
حشمتالله لرنژاد
محمد ماملی
اگر به این موضوع علاقه دارید، اهمیت ترکیب بندی و چینش سازها در گروه را از دست ندهید.
مقاله نت شاهد چیست ؟ منبع بسیار خوبی برای یادگیری بیشتر است.
مظهر خالقی
ناصر رزازی
برای اطلاعات بیشتر، به مقاله اثر نزدیکی در میکروفن چیست؟ مراجعه کنید.
شوان پرور
این موضوع را بهتر بشناسید با مطالعه کاملترین بیوگرافی مهدیه محمدخانی.
عباس کمندی
این موضوع را بهتر بشناسید با مطالعه بیوگرافی کارن همایونفر.