موسیقی حماسی معمولاً در موقعیتهای رزمی و جنگی کاربرد دارد. از دیرباز، این سبک موسیقی برای بالا بردن روحیه جنگجویان و ایجاد انگیزه در آنان استفاده میشده است. در این نوشته از وبلاگ مدیر تولز، سازهای مهم و پرکاربرد در موسیقی حماسی ایران معرفی و بررسی شده است. پیشنهاد میکنیم تا پایان این مطلب با ما همراه بمانید.
سازهای پر کاربرد موسیقی حماسی ایران
دهل
دهل یک ساز کوبهای پرطنین است که در مناطق مختلف ایران، بهویژه در روستاها، با سرنا همراهی میشود. نوازنده این ساز، طنابی از روی شانههایش عبور میدهد و دهل را از گردنش آویزان میکند. سپس با دو چوب مخصوص، بر سطح آن ضربه میزند.
برخی میگویند که نوک یکی از این چوبها، به یک گلوله پارچهای ختم میشود. معمولاً برای نواختن دهل، از یک چوب ضخیمتر به نام «چنگال» در یک سمت و از یک چوب نازکتر به نام «دیرک» در سمت دیگر استفاده میشود.
برای اطلاعات بیشتر، به مقاله شاهین فرهت؛ آهنگساز معاصر ایرانی مراجعه کنید.
اگر به این موضوع علاقه دارید، حتماً معرفی ۵ پادکست درباره موسیقی (فارسی) را بخوانید.
توصیه میکنیم حتماً مقاله کودکان باید به چه موسیقی گوش دهند؟ را مطالعه کنید.
نکته جالب در مورد دهل این است که نحوه نواختن آن در هر منطقه از ایران، شکل و سبک خاص خودش را دارد و در هر گوشه از کشور، این ساز به شیوهای منحصربهفرد نواخته میشود.
مقاله اهمیت سکوت در موسیقی را میدانید؟ منبع بسیار خوبی برای یادگیری بیشتر است.
نقاره
ساز کوبهای قدرتمندی که در گذشته با صدای مهیبش، سربازان را به میدان نبرد هدایت میکرد. نقاره در واقع از دو طبل تشکیل شده که یکی از دیگری کوچکتر است و هر دو به وسیله یک نوازنده با دو چوب نواخته میشود.
توصیه میکنیم این مطلب چرا سمفونی از چهار موومان تشکیل شده است؟ را حتماً بخوانید.
مقاله با فلوت سولینگ آشنا شوید! منبع بسیار خوبی برای یادگیری بیشتر است.
اگر سوالاتی دارید، مقاله نکات مهم در هنگام خرید سیم گیتار به شما کمک خواهد کرد.
در این ساز، طبل بزرگتر صدای بم و عمیق ایجاد میکند و طبل کوچکتر صدای زیر و تیزتری دارد. بدنه این طبلها معمولاً از جنس مس یا سفال ساخته میشود و روی آنها را با پوست گاو یا گوسفند میپوشانند. نواختن نقاره معمولاً به صورت ایستاده انجام میشود و برای این کار از پایه مخصوصی استفاده میکنند.
کرنا
کرنا از قدیمیترین سازهای بادی ایران به شمار میرود و در دسته سازهای دارای زبانه قرار میگیرد. پژوهشگران و باستانشناسان با یافتن آثار و اشیایی در گورهای دوره هخامنشی، قدمت این ساز را دستکم ۲۵۰۰ سال برآورد کردهاند.
هرودوت، تاریخنگار یونان باستان، نوشته است: «در زمان کورش بزرگ، سپاهیان با صدای شیپور حاضر باش، رهسپار میدان جنگ میشدند.» همچنین استرابون، مورخ دیگر یونانی، با اشاره به آموزشهای شاهزادگان و اشرافزادگان هخامنشی مینویسد: «هر روز پیش از برآمدن آفتاب، جوانان با نواختن کرنا به تمرینات رزمی فراخوانده میشدند. مربان، پسران را به گروههای پنجاه نفری بخش میکردند و سرپرستی هر گروه را به یکی از پسران شاه یا بزرگان میسپردند.»
این موضوع را بهتر بشناسید با مطالعه آموزش سرکلید در موسیقی به زبان ساده.
از این رو مشخص میشود که کرنا در گذشته برای اطلاعرسانی، مراسم جشن و در میدانهای نبرد استفاده میشده است.
در صورت علاقهمندی، مطلب آشنایی با موسیقی کردی را از دست ندهید.
اگر سوالاتی دارید، مقاله اشتباهات والدین در مسیر یادگیری موسیقی کودک به شما کمک خواهد کرد.
مقاله آشنایی با سبک جاز منبع بسیار خوبی برای یادگیری بیشتر است.
سند مهم دیگر، یک شیپور فلزی از جنس مفرغ است که در سال ۱۳۳۶ خورشیدی (۱۹۵۷ میلادی) از آرامگاه داریوش سوم کشف شد و امروزه در موزه تخت جمشید در استان فارس نگهداری میشود.
این شیپور به کرنای هخامنشی معروف است. با توجه به مدارک تاریخی و یافتههای باستانشناسی، به نظر میرسد خاستگاه اصلی این ساز، منطقه فارس در جنوب ایران بوده است.
در این مقاله عزیر حاجی بیگلی | آهنگساز کوچه لره سو سپمیشم اطلاعات مفیدی آمده است.